Một cáo buộc được các nhà phê bình Kinh Thánh đưa ra là sự khác biệt giữa Mác và Giăng trong việc ghi chép giờ đóng đinh (McKinsey, 2000, tr. 295-296; Wells, 2013). Mác ghi lại rằng Chúa bị đóng đinh vào giờ thứ ba (15:25), trong khi Giăng ghi lại rằng Chúa Giê-su bị xét xử trước Phi-lát vào giờ thứ sáu (19:14) điều này dường như là sau thời điểm Mác nói Chúa Giê-su bị đóng đinh. Việc dung hòa sự khác biệt bề ngoài này khá đơn giản và càng làm nổi bật sự tinh tế của sự soi dẫn trong Kinh Thánh.
Sống trong thế kỷ 21, chúng ta thường quên hoặc không nhận ra rằng thời gian không phải lúc nào cũng được tính toán như ngày nay trên toàn thế giới. Chúng ta có thể nhanh chóng tính toán thời gian ở bất cứ đâu trên thế giới. Ví dụ, nếu là 9 giờ sáng ở Montgomery, Alabama (thuộc múi giờ miền Trung), thì đó là 10 giờ sáng ở thành phố New York (thuộc múi giờ miền Đông), 3 giờ chiều ở London, và 12 giờ đêm ở Sydney, Úc. Nhưng thời cổ đại thì không như vậy. Người xưa sử dụng nhiều hệ thống khác nhau để tính thời gian.
1. Sứ Đồ Giăng Sử Dụng Hệ Thống Giờ Dân Sự La Mã (6:00 Sáng)
Nghiên cứu kỹ lưỡng văn bản Kinh Thánh cho thấy rằng Giăng (người viết vào cuối thế kỷ thứ nhất, vài năm sau các tác giả Tin Lành Nhất Lãm, ở xa Palestine, và hướng đến một độc giả đa dạng, chịu ảnh hưởng của văn hóa Hy Lạp) đã dựa trên hệ thống giờ dân sự La Mã để tính toán thời gian. Ngược lại, Ma-thi-ơ, Mác và Lu-ca lại tính toán về ngày và giờ theo thời gian của người Do Thái (xem thêm Smith, 1869, 2:1102; Robertson, 1922, tr. 285; Lockhart, 1901, tr. 28; Geisler và Howe, 1992, tr. 376; Brewer, 1941, tr. 330-331; McGarvey, 1892, 2:181-182).
Dựa trên những sự thật này, hãy đọc bối cảnh ám chỉ của Giăng về “giờ thứ sáu”:
Phi-lát nghe lời đó, bèn dẫn Đức Chúa Giê-su ra ngoài, rồi ngồi trên tòa-án, tại nơi gọi là Ba-vê, mà tiếng Hê-bơ-rơ gọi là Ga-ba-tha. Vả, bấy giờ là ngày sắm-sửa về Lễ Vượt Qua, độ chừng giờ thứ sáu. Phi-lát nói cùng dân Giu-đa rằng: Vua các ngươi kia kìa! Những người đó bèn kêu lên rằng: Hãy trừ hắn đi, trừ hắn đi! Đóng đinh hắn trên cây thập tự đi! Phi-lát nói với chúng rằng: Ta sẽ đóng đinh Vua các ngươi lên thập tự giá hay sao? Các thầy tế-lễ cả thưa rằng: Chúng tôi không có vua khác, chỉ Sê-sa mà thôi. Người bèn giao Ngài cho chúng đặng đóng đinh trên thập tự giá. (Giăng 19:13-16, thêm nhấn mạnh).
Giăng không thực sự đề cập đến giờ đóng đinh, mà chỉ nói về các diễn biến dẫn đến việc đóng đinh, cụ thể là khoảng thời gian khi Phi-lát giao Chúa Giê-su cho lính La Mã để bắt đầu các thủ tục hành quyết. Tại thời điểm này, vẫn còn chặng đường gian khổ, tốn thời gian đến nơi hành quyết. Những sự kiện này bắt đầu xảy ra “khoảng” 6 giờ sáng.
2. Tác Giả Mác Sử Dụng Hệ Thống Giờ Do Thái Cổ Truyền (9:00 Sáng)
Mác tường thuật như sau:
Có một tên Si-môn kia, người thành Sy-ren, là cha A-léc-xan-đơ và Ru-phu, ở ngoài ruộng về, đi ngang qua đó; họ bắt phải vác cây thập tự. Họ đem Đức Chúa Giê-su đến nơi kia, gọi là Gô-gô-tha, nghĩa là chỗ Sọ. Họ cho Ngài uống rượu hòa với một-dược; song Ngài không uống. Khi đóng đinh Ngài trên cây thập tự rồi, họ chia áo-xống Ngài cho nhau, bắt thăm để biết ai được gì. Lúc đóng đinh Ngài, là giờ thứ ba. (Mác 15:21-25, thêm nhấn mạnh).
Theo cách tính của người Do Thái, “giờ thứ ba” của Mác là 9 giờ sáng ba giờ sau “giờ thứ sáu” của Giăng (xem thêm Miller, 2007). Có đủ thời gian cho các sự kiện dẫn đến việc đóng đinh, trình tự chính xác được bảo toàn, và tính xác thực lịch sử nguyên vẹn của Kinh Thánh được chứng minh.
3. Sự Hòa Hợp Lịch Sử Hoàn Hảo Giữa Hai Bản Tường Thuật Phúc Âm
Thật đáng buồn khi những người hoài nghi lại quá cố chấp tìm ra những điểm không nhất quán trong Kinh Thánh được soi dẫn đến mức họ thể hiện sự thành kiến cực đoan như vậy. Một người trung thực, không thiên vị sẽ dành thời gian để xem xét kỹ lưỡng các chi tiết của Kinh Thánh và lắng nghe một cách công bằng những ghi chép của nó—sự công bằng mà người hoài nghi mong muốn cho chính mình. Bất chấp sự tấn công liên tục từ những người coi thường Kinh Thánh—một sự tấn công đã kéo dài hai thiên niên kỷ—Kinh Thánh vẫn không hề bị tổn hại trong tuyên bố về nguồn gốc thiêng liêng của nó.
Tài Liệu Tham Khảo
Brewer, G.C. (1941), Contending For the Faith (Nashville, TN: Gospel Advocate).
Geisler, Norman and Thomas Howe (1992), When Critics Ask (Wheaton: IL: Victor).
Lockhart, Clinton (1901), Principles of Interpretation (Delight, AR: Gospel Light), revised edition.
McGarvey, J.W. (1892), New Commentary on Acts of Apostles (Cincinnati, OH: Standard).
McKinsey, C. Dennis (2000), Biblical Errancy (Amherst, NY: Prometheus).
Miller, Dave (2007), “Sunday and the Lord’s Supper,” Apologetics Press, https://apologeticspress.org/APContent.aspx?category=11&article=1254&topic=288.
Robertson, A.T. (1922), A Harmony of the Gospels (New York: Harper & Row).
Smith, William (1869), Dictionary of the Bible, ed. H.B. Hackett (New York: Hurd & Houghton).
Wells, Steve (2013), The Skeptic’s Annotated Bible, http://www.skepticsannotatedbible.com/contra/hour.html.