Chim ruồi là những “chiếc trực thăng bay lượn” của thế giới loài chim: bay được sang ngang và bay lùi, cũng như bay lên và xuống, mà thân mình gần như đứng yên. Chúng thậm chí có thể bay lộn ngược! Khả năng cơ động độc đáo của loài chim ngoạn mục này, về mặt logic, đòi hỏi một Đấng Tạo Hóa kỳ diệu.
Trên thế giới có khoảng 10.000 loài chim. Một số, như chim hải âu lang thang, có sải cánh dài 2,5–3,5 mét, nặng hơn 11 kg, bay hàng trăm dặm mỗi ngày và hàng ngàn dặm di cư trong nhiều ngày không nghỉ — khá tuyệt vời với một con chim nặng hơn hầu hết gà tây. Nhưng gây ấn tượng không kém những loài chim lớn là loài chim nhỏ mà ta gọi là chim ruồi.
Nhỏ Đến Mức Nào?
Ước tính có khoảng 350 loài chim ruồi, dài từ 5 đến 20 cm và nặng 2 đến 25 gram. Chim ruồi khổng lồ có sải cánh dài bằng một cây bút chì và nặng chưa bằng một cây bút chì; ngay cả những con chim ruồi lớn nhất cũng không nặng bằng một tấm bưu thiếp tiêu chuẩn. Chim ruồi ong có đủ não, tim, mỏ, lưỡi, hai mắt, hai cánh, hai chân, tám ngón và khoảng 1.000 chiếc lông vũ cùng nhiều bộ phận khác — đầy những cấu trúc nhẹ được thiết kế tuyệt vời, tất cả trong một cơ thể nặng chưa đến một đồng xu. Chim ruồi ong là loài chim nhỏ nhất thế giới, chỉ dài 5 cm từ mỏ đến đuôi và nặng 2 gram hoặc ít hơn. Vì chúng bay lượn trên không hút mật hoa và chỉ dài hơn một số loài ong khoảng 1 cm, thoạt nhìn đôi khi chúng bị nhầm là ong.
Nhanh, Nhanh Hơn, Nhanh Nhất
Chim ruồi ong tuy bé nhỏ nhưng có thể “chở” nhiều — dưới dạng mật hoa và côn trùng nhỏ. Mỗi ngày, chúng ăn lượng thức ăn bằng khoảng một nửa trọng lượng cơ thể và uống nước gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể. Điều đó tương đương một đứa trẻ nặng 36 kg ăn 72 kg thức ăn và uống khoảng 280 lít nước mỗi ngày. Vì sao chú chim nhỏ này cần nhiều thức ăn và nước đến vậy? Vì nó cần rất nhiều năng lượng. Còn vì sao cần nhiều năng lượng đến vậy? Vì chim ruồi ong vỗ cánh hàng chục nghìn lần mỗi ngày.
Nếu siêu anh hùng Flash là một con vật, hẳn anh ta sẽ là một con chim ruồi — dường như mọi thứ ở loài chim này đều diễn ra rất nhanh. Trong khi hầu hết các loài chim đập cánh dưới năm lần mỗi giây, chim ruồi dùng bộ ngực khỏe, đàn hồi và các cơ supracoracoideus để vỗ cánh cực nhanh — 50 lần/giây với chim ruồi Bắc Mỹ và 80 lần/giây với chim ruồi ong. Chim ruồi bay ngang được 30 dặm/giờ (khá kinh ngạc so với kích thước của chúng) và lao thẳng đứng trong không khí tới 60 dặm/giờ; hơn nữa, chúng có thể dừng khựng ngay giữa không trung chỉ nhờ đôi cánh nhào lộn mạnh mẽ. Không tính côn trùng, sự trao đổi chất của chim ruồi nhanh hơn mọi loài vật trên Trái Đất. Ngay cả lưỡi của chúng cũng nhanh: như ong, chim ruồi hút mật hoa, và những con chim nhẹ cân này có thể hút hết mật ngọt chỉ bằng 15 lần liếm trong một giây. Và, như bạn đoán được, tim chúng cũng đập nhanh — rất nhanh: khi nghỉ có thể 500 lần/phút, khi hoạt động có thể 1.200 lần/phút, tức 20 lần/giây. Flash là hư cấu, nhưng “anh hùng chim ruồi” là hoàn toàn có thật và cực nhanh, rõ ràng được thiết kế đặc biệt tốt.
Bay Không Giống Loài Chim Nào Khác
Bạn có thể nghĩ một con vật có mức trao đổi chất cao như vậy sẽ không thể di cư đường dài. Vậy mà chim ruồi được biết là có thể vượt hàng ngàn dặm từ Canada đến tận Costa Rica. Dù có nhiều điểm dừng để “tiếp nhiên liệu” dọc đường, một chặng gồm việc băng qua Vịnh Mexico: bằng cách nào đó, chim ruồi — nhất là chim ruồi họng hồng ngọc — có thể bay khoảng 500 dặm trong chừng 20 giờ (trung bình khoảng 25 dặm/giờ), không nghỉ, xuyên qua Vịnh Mexico.
Chuyến bay của chim ruồi không giống bất kỳ loài chim nào khác. Những kẻ bay ngoằn ngoèo, nhanh đến kinh ngạc này có thể chuyển động đôi cánh rất nhanh theo một quỹ đạo hình số 8 được thiết kế đặc biệt, nhờ đó chúng là loài chim duy nhất trên thế giới bay được sang ngang và bay lùi, cũng như bay lên và xuống, mà vẫn giữ thân gần như đứng yên. Chúng là những “chiếc trực thăng bay lượn” của thế giới loài chim — thực ra còn được thiết kế tốt hơn trực thăng nhiều, vì chim ruồi còn có thể bay lộn ngược.
Có người cho rằng tiến hóa tự nhiên chắc chắn đã tạo ra chim ruồi — rằng chim ruồi tiến hóa từ những loài chim “kém tiến bộ” hơn có cách vỗ cánh khác, mà những loài chim ấy lại được cho là tiến hóa từ những con vật hàng triệu năm trước thậm chí còn không có cánh. Nhưng điều đó không thể xảy ra, chẳng khác gì một cơn lốc xoáy quét qua bãi phế liệu rồi lắp ráp nên một chiếc trực thăng chạy hoàn hảo. Nếu bạn chế tạo một con chim rô-bốt vỗ cánh 80 lần/giây, phút này bay lượn như trực thăng, phút sau vượt 500 dặm đại dương, thì không ai kết luận rằng con chim rô-bốt được thiết kế đặc biệt của bạn là kết quả của một nguyên nhân ngẫu nhiên, tự nhiên nào đó. Vậy vì sao người ta lại nghĩ hàng triệu năm cùng những đột biến và quá trình ngẫu nhiên có thể tạo ra một khả năng bay tuyệt vời như của chim ruồi? Xin mượn lời tổ phụ Gióp: “Hỏi các chim trời, thì chúng nó sẽ bảo cho ngươi… Trong các loài này, loài nào chẳng biết rằng tay của Đức Chúa Trời đã làm ra những vật ấy? Trong tay Ngài cầm hồn của mọi vật sống, và hơi thở của cả loài người.” (Gióp 12:7, 9-10)