Hàng triệu người trên thế giới thích xem một cầu thủ bóng đá dừng khựng rồi rẽ ngoặt sang hướng khác cùng quả bóng, hay một cầu thủ bóng rổ làm động tác cắt bóng nhanh khiến hậu vệ ngã sóng soài; một diễn viên nhào lộn xoay một vòng rồi lại một vòng khác trong chưa đầy một giây cũng khiến ta mê mẩn. Ấn tượng như những màn ấy, các pha xoay trở trên không của loài dơi vẫn khiến những vận động viên vĩ đại nhất thế giới trông chỉ ở mức tầm thường.
Đôi Cánh Là Bàn Tay
Dơi khá độc đáo — là loài động vật có vú biết bay duy nhất trên Trái Đất. Tùy loài, nhiều con dơi trông như loài gặm nhấm có cánh, với đôi cánh rất “ngầu”. Cánh tay và những ngón tay dài, xương xẩu của dơi được bao bởi một lớp màng mỏng làm từ cơ; bàn tay của chúng gắn liền với đôi cánh — thật tuyệt phải không? Trong khi cánh của loài chim khá cứng, dơi có thể đổi hình dạng đôi cánh một cách dễ dàng và nhanh chóng, chỉ bằng cách cử động những ngón tay linh hoạt.
Đôi cánh uốn dẻo được của dơi được thiết kế đặc biệt, cho phép điều mà hai nhà khoa học tiến hóa gọi là “các chuyển động phức tạp của mỗi lần đập cánh” — về tốc độ bay tổng thể, tư thế cơ thể và góc tấn. Các nhà tiến hóa từng nghiên cứu kỹ cách bay của dơi thừa nhận:
“Cánh dơi có mức độ khớp nối rất cao, với hơn hai chục khớp độc lập và một lớp màng mỏng, linh hoạt bao phủ. Chim và côn trùng có thể gập và xoay cánh khi bay, nhưng dơi có nhiều lựa chọn hơn. Làn da linh hoạt của chúng có thể “đón” không khí và tạo lực nâng hoặc lực cản theo nhiều cách khác nhau. Tính linh hoạt phi thường của cánh cũng cho phép nó xoay 180 độ trong chưa đầy nửa sải cánh.”
Dơi cần rất nhanh nhẹn trên không, vì phần lớn — khoảng 70% — ăn côn trùng bay, kể cả những con muỗi phiền phức. Để bắt những con muỗi nhỏ giữa không trung, chúng phải lao được từ hướng này sang hướng khác trong chớp mắt. Và, như bạn biết, dơi ngủ lộn ngược, thường treo mình trên trần nhà hay vòm hang cao. Làm sao một con dơi chuyển từ tư thế bay thẳng sang tư thế treo mình đứng yên lộn ngược chỉ trong một phần giây? Chúng thật sự lộn nhào giữa chuyến bay như một nghệ sĩ nhào lộn tài ba, rồi nhanh chóng móc các vuốt sau vào trần hang. Một người mê dơi mô tả kiểu “bay lên rồi đậu” này giống như thực hiện một cú “lao ngược về sau” — đảo ngược toàn bộ quá trình. Tuyệt vời!
Định Vị Bằng Tiếng Vang
Có lẽ ấn tượng nhất ở loài dơi — nhất là loại mà các nhà khoa học gọi là dơi nhỏ (microbat) — là chúng bay trong không khí và săn mồi ban đêm nhờ hệ thống thính giác tuyệt vời. Nhưng chúng không chỉ nghe ngóng con mồi: chúng dùng một hệ dẫn đường tích hợp đặc biệt gọi là “định vị sinh học bằng sóng âm”, hay phổ biến hơn là định vị bằng tiếng vang. Dơi nhỏ sống về đêm, ngủ ban ngày và săn mồi ban đêm. Tuy dơi có thị lực tốt, việc nhìn trong bóng tối hoàn toàn như trong hang là rất khó — và đơn giản là không thể. Vì vậy, dơi nhỏ dựa nhiều vào khả năng định vị bằng tiếng vang bẩm sinh, cho phép chúng “vẽ” bản đồ môi trường xung quanh trong não từ những tiếng vang nghe được.
Những con dơi này di chuyển trong bóng tối và định vị mọi thứ — kể cả côn trùng bay — bằng cách phát ra các sóng âm tần số rất cao, vượt ngưỡng nghe của con người; sóng ấy đi khỏi con dơi, chạm vào một vật nào đó — bức tường, con côn trùng hay miếng trái cây — rồi dội trở lại. Con dơi dùng đôi tai được thiết kế hoàn hảo — thường là đôi tai to — để nghe cả những tiếng vang nhỏ nhất. (Nhân tiện, dơi cũng phát ra nhiều âm thanh mà người nghe được, chẳng hạn khi bực bội hay phấn khích, nhưng các âm siêu thanh dùng để định vị thì có tần số quá cao, tai người không nghe được.) Từ tiếng vang, chỉ trong một phần giây, con dơi xác định được đủ thứ: kích thước, hình dạng, thậm chí kết cấu bề mặt của vật; nó biết vật cách bao xa, có đang chuyển động không, và nếu có thì theo hướng nào. Dơi nhỏ có thể dùng định vị tiếng vang để phát hiện và ăn những côn trùng nhỏ, nhẹ như muỗi, bắt gọn ngay trên không — mỗi đêm phát hiện, bắt và ăn hàng nghìn con.
Không Có Hóa Thạch Chuyển Tiếp
Vậy ta nên cảm ơn ai vì những con vật nhào lộn bay cao có “sóng âm sinh học” tích hợp này? Ai được ghi công khi thiết kế một con vật giúp con người rất nhiều trong việc kiểm soát sâu bọ, đồng thời thụ phấn cho hàng trăm loài thực vật khác nhau — nhiều loài cho ra trái cây ta ăn, gồm chuối, bơ và xoài? Nói ngắn gọn: dơi đến từ đâu? Dù những người theo thuyết tiến hóa vô thần cho rằng dơi tiến hóa từ loài có vú không biết bay hàng triệu năm trước, chính họ thừa nhận hồ sơ hóa thạch không có dữ liệu nào về sự tiến hóa của dơi. Thực tế, dơi chỉ xuất hiện trong hồ sơ hóa thạch dưới dạng… những con dơi.
Một nhà tiến hóa viết cách đây nhiều năm: “Đối với việc tìm hiểu sự tiến hóa của động vật có xương sống biết bay, ghi chép sớm nhất về loài dơi thật đáng thất vọng. Những đại diện nguyên thủy hay sớm nhất của chúng đã hoàn toàn biến đổi thành những kẻ bay tài giỏi.” Một nhà tiến hóa khác viết: “Sự tiến hóa của loài dơi là một điều bí ẩn, vì trước đó không hề có con dơi nào cả, rồi đột nhiên hóa thạch dơi được tìm thấy khắp thế giới.” Ông nói tiếp: “Không tìm thấy dạng “tiền dơi” chuyển tiếp nào — tức một hóa thạch trung gian giữa một sinh vật trên cạn và một sinh vật biết bay.”
Không những không có dấu vết tiến hóa của loài dơi trong hồ sơ hóa thạch, mà thiết kế phức tạp, đầy đủ chức năng của con dơi còn đòi hỏi một Nhà Thiết Kế thông minh. Làm sao một con vật xuất sắc như dơi có thể tồn tại nếu không có một Kỹ Sư tài giỏi? Nếu không có Nhà Thiết Kế thông minh nào ban cho con dơi đầu tiên khả năng bay đầy đủ chức năng, khả năng phát âm siêu thanh, hệ thính giác cực nhạy và khả năng định hướng của nó, thì con dơi đầu tiên lấy đâu ra tất cả những kỹ năng phức tạp ấy? Phải chăng tiến hóa ngẫu nhiên đã “tạo ra” loài dơi và các khả năng tuyệt vời của chúng một cách kỳ diệu — mà không cần đến một Đấng làm phép lạ? Thực tế, thiết kế phức tạp của con dơi đòi hỏi một Nhà Thiết Kế xuất sắc.