Nhân Vật: A-đam

A-ĐAM (אדם, 'dm). Chồng của Ê-va. Theo Kinh Thánh, ông là thủy tổ của loài người. A-đam được tạo dựng theo hình ảnh Đức Chúa Trời (Sáng 1:27) và được ban cho quyền quản trị mọi loài sinh vật khác (Sáng 1:28–30).

Từ nguyên học

Nguồn gốc từ nguyên truyền thống về tên của ông xuất phát từ Josephus (Antiquities 1, 1, 2), người miêu tả A-đam là “người màu đỏ”, liên kết tên ông với tính từ tiếng Hê-bơ-rơ אדם ('dm), nghĩa là “đỏ” hoặc “hồng hào”. A-đam có nghĩa là “con người” hoặc “nhân loại”, và là một lối chơi chữ với thuật ngữ tiếng Hê-bơ-rơ אדמה ('dmh), nghĩa là “đất”. Lối chơi chữ này bày tỏ mối quan hệ mật thiết giữa loài người và bụi đất (Sáng 2:7) — vật liệu mà từ đó người nam đầu tiên được dựng nên. Danh từ “A-đam” vừa được dùng như một tên riêng vừa là một danh hiệu trong Kinh Thánh, chỉ về thân vị của ông là con người đầu tiên cũng như địa vị đại diện cho toàn thể nhân loại trước mặt Đức Chúa Trời.

A-đam trong Cựu Ước

Đức Chúa Trời tạo dựng A-đam và hà sinh khí vào lỗ mũi ông (Sáng 2:7). Ngài cũng chuẩn bị một nơi ở trong vườn cho A-đam cùng các loài sinh vật khác (Sáng 2:18–20). Trong Sáng Thế Ký 2:21–22, Đức Chúa Trời dùng một xương sườn của A-đam để tạo nên Ê-va làm người giúp đỡ và bạn đồng hành xứng hiệp với ông. Đức Chúa Trời truyền lệnh cho A-đam không được ăn trái cây biết điều thiện và điều ác (Sáng 2:16) cùng cảnh cáo về hậu quả phải chết nếu không vâng phục (Sáng 2:17). Bất chấp lời cảnh báo này, A-đam đã bất tuân, và Đức Chúa Trời trừng phạt ông vì đã nghe theo lời vợ mình. Đức Chúa Trời rủa sả đất khiến ông phải làm lụng khó nhọc trên mặt đất, bên ngoài ranh giới vườn Ê-đen, cho đến ngày qua đời (Sáng 3:17). Sau khi bị đuổi khỏi vườn Ê-đen, A-đam và Ê-va sinh Ca-in, A-bên, Sết cùng các con trai và con gái khác (Sáng 5:4). A-đam qua đời khi được 930 tuổi (Sáng 5:5).

Trong Cựu Ước, A-đam chỉ xuất hiện hai lần ngoài sách Sáng Thế Ký: phần đầu sách I Sử Ký liệt kê A-đam trong gia phả (I Sử 1:1), và sách Ô-sê nhắc đến ông như người đầu tiên bội nghịch giao ước (Ô-sê 6:7).

A-đam trong Tân Ước

Trong Tân Ước, A-đam xuất hiện lần đầu trong Phúc Âm Lu-ca (Lu 3:38), nơi gia phả của Đức Chúa Jêsus được truy nguyên về tận A-đam là con của Đức Chúa Trời. Sách Giu-đe câu 14 cũng nhắc đến A-đam. Trong Rô-ma 5:14, Phao-lô đối chiếu sự chết — vốn đã vào thế gian qua A-đam — với sự sống, vốn đã vào thế gian qua Đức Chúa Jêsus Christ. Tương tự, trong I Cô-rinh-tô 15:22, Phao-lô xác định A-đam là “người thứ nhất”, “người thuộc về xác thịt” hoặc “người bởi đất mà ra”. Ông đối chiếu A-đam với Đấng Christ, là “A-đam sau cùng”, “thần ban sự sống” và “người từ trời” (I Cô 15:45). Mối liên hệ biểu trưng loại hình giữa A-đam và Đấng Christ chỉ ra việc Đấng Christ làm trọn mục đích mà vì đó nhân loại ban đầu đã được tạo dựng.

Trong I Ti-mô-thê, A-đam được nhắc đến là người “được dựng nên trước nhất” trong cuộc thảo luận về phụ nữ và sự lãnh đạo hội thánh (I Ti 2:12–14). Ngoài những trích dẫn trực tiếp này, việc Phao-lô nhiều lần đề cập đến Đấng Christ như là hình ảnh hay hình thể của Đức Chúa Trời đều ám chỉ đến thiên chức đã được ban cho A-đam và được làm trọn vẹn trong Đấng Christ (như Rô-ma 8:29; II Cô 4:4; Phi-líp 2:6–11; Cô-lô-se 1:15).