Sự cải đạo của những người ngoại đạo đầu tiên là một khoảnh khắc phi thường trong lịch sử cứu chuộc—thực sự ứng nghiệm những lời tiên tri đã được nói ra nhiều thế kỷ trước (ví dụ: Ê-sai 62:2). Đây là mô tả của Lu-ca về sự kiện trọng đại này:
10:44Khi Phi-e-rơ đương nói, thì Đức Thánh-Linh giáng trên mọi người nghe đạo. 45Các tín-đồ đã chịu phép cắt-bì, là những kẻ đồng đến với Phi-e-rơ, đều lấy làm lạ, vì thấy sự ban-cho Đức Thánh-Linh cũng đổ ra trên người ngoại nữa. 46Vì các tín-đồ đó nghe họ nói tiếng ngoại-quốc và khen-ngợi Đức Chúa Trời. 47Bấy giờ Phi-e-rơ lại cất tiếng nói rằng: Người ta có thể từ-chối nước về phép báp-têm cho những kẻ đã nhận lấy Đức Thánh-Linh cũng như chúng ta chăng? 48Người lại truyền làm phép báp-têm cho họ nhân danh Đức Chúa Jêsus-Christ. Họ bèn nài người ở lại với mình một vài ngày. (Công vụ 10:44-48).
1. Bản Văn Công Vụ 10 Và Khúc Mắc Thần Học Đặt Ra
Từ đoạn Kinh Thánh này, rõ ràng là người ngoại đã nhận được Thánh Linh trước khi chịu phép báp-têm bằng nước. Chúa Giê-su đã khẳng định chắc chắn: “Ta sẽ cầu xin Cha, và Ngài sẽ ban cho các ngươi một Đấng An Ủi khác, để Ngài ở cùng các ngươi mãi mãi—đó là Thần Lẽ thật, mà thế gian không thể nhận được” (Giăng 14:16-17). Nếu vậy, làm thế nào phép báp-têm bằng nước lại có thể “để tha tội” (Công Vụ 2:38) nhằm được mặc lấy Đấng Christ (Ga-la-ti 3:27)? Kinh Thánh có mâu thuẫn với chính nó không? Làm sao bất cứ ai có thể nhận được Thánh Linh trước khi được mặc lấy Đấng Christ?
2. Ý Nghĩa Của Động Từ Hy Lạp “Lambano” Trong Giăng 14:17
Câu trả lời cho những câu hỏi này nằm ở việc xem xét kỹ hơn ngôn ngữ ẩn chứa bên trong. Trước hết, Giăng 14:17 sử dụng động từ Hy Lạp lambano, là từ thường dùng để chỉ “bắt lấy bằng tay, nắm lấy bất kỳ người hoặc vật nào để sử dụng”, “lấy để mang đi”, “tịch thu, lấy đi một cách cưỡng bức”[1] Trong câu này, Chúa Giê-su không nói rằng những người chưa được cứu rỗi không thể nhận được Đức Thánh Linh. Hãy xem xét bối cảnh:
14:15 Nếu các ngươi yêu-mến ta, thì giữ-gìn các điều-răn ta. 16Ta lại sẽ nài-xin Cha, Ngài sẽ ban cho các ngươi một Đấng Yên-ủi khác, để ở với các ngươi đời đời, 17tức là Thần lẽ thật, mà thế-gian không thể nhận-lãnh được, vì chẳng thấy và chẳng biết Ngài; nhưng các ngươi biết Ngài, vì Ngài vẫn ở với các ngươi và sẽ ở trong các ngươi. 18Ta không để cho các ngươi mồ-côi đâu, ta sẽ đến cùng các ngươi. 19Còn ít lâu, thế-gian chẳng thấy ta nữa, nhưng các ngươi sẽ thấy ta; vì ta sống thì các ngươi cũng sẽ sống (Giăng 14:15-18).
Chúa Giê-su trấn an các môn đồ rằng, mặc dù Ngài sắp bị bắt và đem đi khỏi họ, nhưng Ngài sẽ sai Đức Thánh Linh đến thay thế Ngài— Đấng mà kẻ thù của Ngài không thể cướp đi được. Thật vậy, Ngài sẽ ở cùng họ mãi mãi. Vì vậy, câu 17 không nói gì về việc một người chưa được cứu rỗi có thể nhận được sự hoạt động của Đức Thánh Linh hay không.
3. Lời Thuật Lại Của Sứ Đồ Phi-e-rơ Trong Công Vụ 11
Sự cải đạo của dân ngoại trong Công vụ chương 10 được Phi-e-rơ thuật lại trong Công vụ chương 11 khi ông đến Giê-ru-sa-lem. Lu-ca thuật lại rằng “Phi-e-rơ giải thích cho họ theo trình tự[2] từ đầu” (câu 4), cho thấy rằng câu chuyện trong Công vụ chương 10 không nhất thiết phải theo trình tự nghiêm ngặt. Phi-e-rơ giải thích cách ông “vào nhà người kia”, nơi Cọt-nây báo cho ông biết rằng một thiên sứ đã hiện ra và chỉ dẫn ông “[hãy] sai người đến Giô-pa, và mời Si-môn, người có tên là Phi-e-rơ, đến, vì Si-môn sẽ nói cho ông biết những lời mà nhờ đó ông và cả nhà ông sẽ được cứu rỗi ” (câu 12-14). Hãy lưu ý kỹ rằng Cọt-nây không thể được cứu rỗi cho đến khi và nếu không nghe được những lời được soi dẫn hướng dẫn ông cách được cứu rỗi.
Sau khi được Cọt-nây thông báo về sự việc này, Phi-e-rơ tiếp tục nói: “Và khi tôi bắt đầu nói, Đức Thánh Linh giáng xuống trên họ, như đã giáng xuống trên chúng ta lúc ban đầu” (câu 15). Thuật ngữ Hy Lạp được dịch là “bắt đầu” (arxasthai) có nghĩa là “bắt đầu”, “chỉ điều mà người ta bắt đầu làm”.[3] “Phi-e-rơ hầu như chưa bắt đầu nói”.[4] Thật vậy, Phi-e-rơ chỉ mới bắt đầu nói, chưa bày tỏ những lời cứu rỗi. Ông chưa có cơ hội truyền đạt những lời mà nhờ đó Cọt-nây và gia đình ông có thể được cứu rỗi. Trên thực tế, nỗ lực của ông đã bị gián đoạn bởi việc họ nhận được Đức Thánh Linh. Nhà từ điển học Hy Lạp Thayer đã chỉ ra điểm này khi ông nói rằng từ này “chỉ ra rằng một việc chỉ vừa mới bắt đầu thì bị gián đoạn bởi một việc khác”.[5]
4. Mục Đích Tối Hậu: Mở Cánh Cửa Tin Lành Cho Dân Ngoại
Những người cho rằng việc nhận lãnh Thánh Linh trong dịp này là bằng chứng về tình trạng được cứu rỗi của dân ngoại hoàn toàn bỏ qua lý do thực sự mà Đức Chúa Trời đã ban phép báp-têm bằng Thánh Linh cho họ. Việc dân ngoại nhận phép báp-têm bằng Thánh Linh không liên quan gì đến sự cứu rỗi của họ. Nó chỉ đơn thuần nhằm chứng minh cho người Do Thái thấy rằng dân ngoại có quyền bình đẳng để vào vương quốc. Thật vậy, chỉ có hai trường hợp báp-têm bằng Thánh Linh được ghi chép rõ ràng trong Tân Ước, và cả hai đều không liên quan gì đến sự cứu rỗi của người nhận.[6] Trong trường hợp đầu tiên, được mô tả trong Công vụ chương 2, mục đích là để trang bị cho các sứ đồ (những người đã được cứu rỗi) để khởi xướng Cơ Đốc giáo. Trường hợp thứ hai (Công vụ 10) nhằm mục đích chứng minh cho các tín đồ Cơ Đốc gốc Do Thái rằng những người không phải là người Do Thái có quyền thiêng liêng được tiếp cận Phúc Âm và bước vào vương quốc[7] điều này giải thích chính xác tại sao, sau một sự chứng minh thiêng liêng mạnh mẽ như vậy, Phi-e-rơ ngay lập tức kêu gọi làm phép báp-têm bằng nước, vì hành động đó là con đường được Chúa thiết kế để bước vào Vương quốc (Công vụ 10:47-48; Giăng 3:5; 1 Cô-rinh-tô 12:13).[8]
Chú Thích
[1] Thayer, tr. 370, chữ in nghiêng trong bản gốc.
[2] Từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là “theo trình tự thời gian, không gian hoặc logic, theo thứ tự, cái này sau cái kia” [Danker, et al., tr. 490, chữ in nghiêng trong bản gốc], “liên tiếp” [WJ Hickie (bản in lại năm 1977), Từ điển Hy Lạp-Anh cho Tân Ước (Grand Rapids, MI: Baker), tr. 92], “theo trình tự” [Robertson, Word Pictures , 3:152].
[3] Perschbacher, tr. 55; Danker và cộng sự, tr. 140.
[4] RCH Lenski (bản in lại năm 1961), Giải thích sách Công vụ các Tông đồ (Peabody, MA: Hendrickson), trang 444.
[5] Thayer, tr. 78.
[6] Để tìm hiểu sâu hơn về hiện tượng “Phép báp-têm bằng Thánh Linh” trong Tân Ước, xem Dave Miller (2020), Phép lạ thời hiện đại? Phép lạ, nói tiếng lạ và phép báp-têm bằng Thánh Linh có còn xảy ra ngày nay không? (Montgomery, AL: Apologetics Press), trang 39 trở đi.
[7] “cũng dành cho người Hy Lạp”—Rô-ma 1:16; 2:9,10.
[8] Để thảo luận thêm, xem Kyle Butt (2012), “Nếu Cọt-nây có Đức Thánh Linh, chẳng phải điều đó có nghĩa là ông ấy đã được cứu rỗi sao?” https://apologeticspress.org/if-cornelius-had-the-holy-spirit-doesnt-that-mean-he-was-saved-1693/.