1. Vấn Nạn Phê Bình: Nghi Vấn “Thiếu Một Cái Tên” Trong 3 Nhóm 14 Đời Của Ma-thi-ơ
Khi đối chiếu danh sách các tổ tiên trong gia phả của Đức Chúa Giê-su Christ ở chương đầu sách Tin Lành Ma-thi-ơ, một số nhà phê bình đã nêu lên nghi vấn toán học: Ma-thi-ơ liệt kê 41 tên tổ tiên nam từ Áp-ra-ham đến Chúa Giê-su. Tuy nhiên, ở phần tổng kết, sứ đồ lại viết:
“Như vậy, từ Áp-ra-ham cho đến Đa-vít có hết thảy mười bốn đời; từ Đa-vít cho đến khi bị đày qua Ba-by-lôn cũng có mười bốn đời; và từ khi bị đày qua Ba-by-lôn cho đến Đấng Christ lại có mười bốn đời.”
— Ma-thi-ơ 1:17
Ba nhóm nhân với 14 thế hệ phải là 42 tên (14 x 3 = 42). Tại sao danh sách chỉ xuất hiện 41 cái tên riêng? Liệu tác giả Phúc Âm có mắc lỗi tính toán số học không?
2. Quy Chuẩn Gia Phả Cổ Đại: Khoảng Trống Có Chủ Đích Và Ý Nghĩa Của Thuật Ngữ “Cha – Con”
Để hiểu đúng gia phả Do Thái cổ đại, chúng ta cần nắm vững các quy ước văn hóa và ngôn ngữ Semitic:
- Thuật ngữ “Cha” và “Con” mang nghĩa tổ tiên và hậu duệ: Trong tiếng Hê-bơ-rơ và Hy Lạp, từ “cha” thường được dùng để chỉ ông nội hoặc tổ tiên xa (như Gia-cốp gọi Áp-ra-ham là cha trong Sáng Thế Ký 32:9; người Do Thái gọi Áp-ra-ham là tổ phụ trong Giăng 8:39). Ngay câu mở đầu, Ma-thi-ơ gọi Chúa Giê-su là “Con Đa-vít, con Áp-ra-ham” (Ma-thi-ơ 1:1).
- Kỹ thuật thu gọn gia phả (Telescoping Genealogies): Các trước giả Kinh Thánh thường cố ý lược bỏ một số thế hệ không then chốt nhằm mục đích tạo cấu trúc ghi nhớ đối xứng (chẳng hạn E-xơ-ra 7:1–5 đã lược bỏ 6 thế hệ so với 1 Sử Ký 6:1–15; Ma-thi-ơ lược bỏ ba vua A-cha-xia, Giô-ách, A-ma-xia giữa Giô-ram và Ô-xia).
3. Lời Giải Mã 42 Tên Gọi: Vua Đa-vít Là Bản Lề Kép Nối Hai Thời Kỳ Lịch Sử
Lời giải thích thuyết phục và hợp lý nhất cho con số 42 nằm ở chính cấu trúc phân chia thời kỳ lịch sử của Ma-thi-ơ trong câu 17. Sứ đồ đã sử dụng tên của Vua Đa-vít như một bản lề kép (hinge) nối giữa thời kỳ Tổ Phụ và thời kỳ Vương Quốc:
- Nhóm 1 (Thời kỳ Tổ Phụ): Từ Áp-ra-ham đến Đa-vít = 14 thế hệ (kết thúc ở Đa-vít).
- Nhóm 2 (Thời kỳ Vương Triều): Từ Đa-vít đến cuộc lưu đày Ba-by-lôn (Giê-cô-ni-a) = 14 thế hệ (Đa-vít được tính làm khởi đầu của triều đại hoàng gia).
- Nhóm 3 (Thời kỳ Hậu Lưu Đày Đến Đấng Mê-si): Từ Giê-cô-ni-a (hoặc sau lưu đày) đến Đấng Christ = 14 thế hệ.
Vì Vua Đa-vít là nhân vật trung tâm chuyển giao giữa chế độ tổ phụ sang dòng dõi quân vương, việc ngài được tính hai lần ở cả cuối nhóm 1 và đầu nhóm 2 tạo nên chính xác 42 mắt xích thế hệ trọn vẹn (Barnes, 1997; Carson, 1994)!
4. Nghệ Thuật Số Học Gematria: Khẳng Định Thần Tính Và Ngôi Vua Vĩnh Cửu Của Đấng Mê-si
Số 14 không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên, mà là chủ đích thần học của nghệ thuật số học Hê-bơ-rơ (Gematria). Trong bảng chữ cái tiếng Hê-bơ-rơ, tên Vua Đa-vít được viết là D-V-D (ד-ו-ד), với các giá trị số:
D (Dalet = 4) + V (Vav = 6) + D (Dalet = 4) = 14
Thông qua ba nhóm 14 đời (14 – 14 – 14 hay DVD – DVD – DVD), Ma-thi-ơ gửi đi một thông điệp mạnh mẽ đến độc giả Do Thái: Đức Chúa Giê-su chính là “Con Vua Đa-vít” tối thượng, Đấng Mê-si kế thừa ngai vàng đời đời theo lời hứa giao ước trong Cựu Ước (Blomberg, 1992; Carson, 1994)!
5. Bài Học Thuộc Linh Và Câu Hỏi Suy Ngẫm Thực Hành
- Việc Đức Chúa Trời tể trị từng chi tiết lịch sử qua 42 thế hệ khích lệ đức tin của bạn nơi chương trình quan phòng hoàn hảo của Chúa dành cho cuộc đời mình như thế nào?
- Làm thế nào sự hiểu biết về bối cảnh văn hóa và số học Do Thái giúp bạn giải tỏa các nghi vấn bề ngoài và thêm lòng yêu mến Lời Chúa?
- Danh hiệu “Con Vua Đa-vít” của Chúa Giê-su nhắc nhở bạn tôn phong Ngài làm Vua cai trị tuyệt đối trên mọi khía cạnh đời sống bạn ra sao?
Tài Liệu Tham Khảo
- Barnes, Albert (1997), Notes on the Old and New Testaments: Matthew and Mark, Electronic Database: Biblesoft.
- Blomberg, Craig L. (1992), Matthew: An Exegetical and Theological Exposition of Holy Scripture (The New American Commentary), Nashville, TN: Broadman & Holman.
- Carson, D.A. (1994), The Expositor’s Bible Commentary: Matthew, ed. Frank E. Gaebelein, Grand Rapids, MI: Zondervan.