– Mẹ ơi, cái hộp gỗ ấy là gì vậy?
– Đó là quan tài của cụ tổ Giô-sép à.
– Là cụ tổ mà mẹ đã kể cho con nghe, người đã cứu dân ta thoát khỏi đại nạn phải không ạ? Mà chúng ta đưa quan tài của cụ tổ đi đâu vậy ạ? Sao hết thảy dân ta đều rời khỏi xứ Ê-díp-tô luôn rồi?
– Để mẹ kể con nghe tiếp câu chuyện. Sau khi Đức Chúa Trời qua cụ tổ Giô-sép giải cứu dân ta về xứ Ê-díp-tô, chúng ta cư ngụ trong xứ Gô-sen trở nên thạnh vượng cách lạ lùng. Rồi thời gian cứ trôi qua, cụ tổ Giô-sép và các anh em người đều qua đời hết. Đức Chúa Trời vẫn cứ tiếp tục ban ơn cho dân sự của Ngài. Con cháu Y-sơ-ra-ên thêm nhiều lạ lùng, nẩy nở ra và trở nên rất cường thạnh, cả xứ đều đầy dẫy.
Khoảng 300 năm sau, tại nước Ê-díp-tô có một vua mới lên ngôi, người chẳng biết Giô-sép và những gì Giô-sép đã làm.
– Dân Y-sơ-ra-ên bây giờ đã đông và mạnh hơn chúng ta. Các ngươi hãy nghĩ cách để xử chúng cho ta. Cứ đà này một mai nếu có cơn chinh chiến xảy đến, họ sẽ hiệp cùng quân nghịch đánh lại ta và đuổi ta ra khỏi xứ.
– Thưa bệ hạ, thần có kế sách này: chúng ta hãy bắt dân Y-sơ-ra-ên đi xây thành Phi-thôm và Ra-am-se, dùng làm kho tàng cho vua.
– Được lắm! Cứ vậy mà làm. Hãy bắt đám dân đó làm những việc cực nhọc nhất, còn người của ta thì làm đốc công hối thúc chúng làm hết sức cho ta!
Vậy, người Ê-díp-tô bèn đặt các kẻ đốc công để bắt dân Y-sơ-ra-ên làm xâu cách khó nhọc.
– Lũ lười biếng kia, kéo mau lên! Muốn chết hả? Làm nhanh lên! Đồ vô dụng, đứng lên làm tiếp cho ta!
Nhưng người ta càng bắt làm khó nhọc chừng nào, dân Y-sơ-ra-ên càng thêm nhiều lên và tràn ra chừng nấy.
– Đi chỗ khác mà mua! Chỗ của ta không tiếp dân mọi rợ! Biến đi!
Người Ê-díp-tô bèn đem lòng ghen ghét dân Y-sơ-ra-ên, bắt làm đủ thứ công việc nhọc nhằn. Đời dân sự trở nên cay đắng vì nỗi khổ sở nhồi đất, làm gạch và mọi việc khác ở ngoài đồng.
– Chúa ơi cứu con!
– Cứu nè! Để ta cứu ngươi bằng roi! Kéo lẹ lên cho ta! Bớt mơ mộng lại đi bọn mọi rợ! Cho truyền hai bà mụ người Hê-bơ-rơ vào yết kiến vua!
– Khi các ngươi đi đỡ đẻ cho người đàn bà Hê-bơ-rơ, hễ thấy sanh con trai thì hãy làm cho chết đi, còn con gái thì hãy để cho sống!
– Chúa ơi, xin hãy cứu chúng con! Sao chúng con dám làm chuyện đại ác như vậy?
Vì kính sợ Đức Chúa Trời, họ chẳng làm theo lời vua Ê-díp-tô phán dặn, đều để cho các con trai sống hết.
– Sao các ngươi dám cả gan chống nghịch ta, để cho những con trai sống?
– Thưa vua, chúng thần không dám. Ấy tại người đàn bà Hê-bơ-rơ chẳng phải như người đàn bà Ê-díp-tô, vì họ mạnh khỏe hơn, đã sanh nở xong trước khi chúng tôi đến.
– Truyền chiếu chỉ xuống cho ta: Phàm con trai của dân Hê-bơ-rơ mới sanh hãy liệng xuống sông, còn con gái thì để cho sống!
Lệnh được ban hành, nhưng dân Y-sơ-ra-ên vẫn cứ sinh sôi nảy nở vì Đức Chúa Trời ở cùng họ.
– Lục soát thật kỹ cho ta, bắt hết mấy đứa trai mới sinh! Bà nào đang bầu gần đẻ cũng bắt luôn cho ta!
Vả, có một gia đình trong họ Lê-vi sanh được một con trai. Thấy con khôi ngô nên đem đi giấu trong ba tháng. Biết không thể giấu con lâu hơn được nữa, nàng bèn lấy một cái rương mây, trét chai và nhựa thông, rồi để đứa trẻ vào.
– Mẹ xin lỗi, mẹ không thể bảo vệ con được nữa. Xin Đức Chúa Trời giải cứu con!
– Các ngươi hãy kéo cái rương đó lại cho ta xem. Ôi, đứa trẻ đáng yêu quá! Sao lại nằm trong này? Hình như là con trai của người Hê-bơ-rơ. Ngươi biết sắc lệnh của nhà vua rồi đó, chắc mẹ nó không giấu được nữa nên mới làm vậy. Tội nghiệp quá! Nếu thần sông đã dẫn nó đến với ta thì ta sẽ nhận nuôi nó vậy. Từ giờ ta sẽ là mẹ của con. Con sẽ tên là Môi-se, vì ta đã vớt con từ dưới nước lên.
– Thưa công chúa, người có cần con đi kiếm một bà vú người Hê-bơ-rơ để chăm đứa trẻ không ạ?
– Ngươi đi nhanh lên, con ta đói lắm rồi!
– Mẹ ơi, mẹ ơi! Em sống rồi! Công chúa người Ê-díp-tô đã nhận em làm con rồi. Bây giờ người sai con đi tìm vú nuôi cho em!
– Tạ ơn Chúa! Đi thôi con, chắc em con đói lắm rồi.
Vậy, công chúa giao đứa trẻ cho mẹ nó chăm và trả tiền công cho. Khi đứa trẻ thôi bú thì về cung sống cùng công chúa. Nhờ Đức Chúa Trời giữ gìn, Môi-se lớn khôn lên trong cung công chúa.
– Mẫu thân, người sao rồi? Có mệt lắm không?
– Môi-se, ta có chuyện này muốn nói với con trước khi ta nhắm mắt. Thật ra con không phải con ruột của ta. Ta đã vớt được con từ dưới sông Nin lên. Con là người Hê-bơ-rơ.
– Mẫu thân, dù sự thật có là gì, người vẫn mãi mãi là mẫu thân của con.
– Làm nhanh lên bọn khốn này! Kéo đi! Nhanh lên ông già! Đồ chậm chạp! Có việc nhỏ mà làm cũng không xong, muốn chết thì ta cho ông chết!
– Tên khốn kiếp!
Môi-se tức giận giết người Ê-díp-tô, giấu xác dưới cát, nghĩ là không có ai biết. Sáng hôm sau, Môi-se lại đến thăm nơi anh em mình sinh sống:
– Dừng tay lại! Sao ngươi đánh người đồng hương của mình?
– Ai đặt ngươi làm vua, làm quan án cho bọn ta? Có phải muốn giết ta như đã giết thằng Ê-díp-tô kia không?
– Sao? Sao các ngươi biết chuyện đó?
– Chuyện ngươi làm từ đầu làng đến cuối xóm đều biết hết rồi!
– Nguy to rồi, ta bị lộ thân phận rồi, phải rời khỏi đây càng sớm càng tốt!
– Bẩm phụ hoàng, nhi thần có chuyện gấp cần tâu với người.
– Có chuyện gì vậy con?
– Thưa phụ hoàng, Môi-se vừa mới giết một tên lính người Ê-díp-tô. Hóa ra Môi-se là người Hê-bơ-rơ.
– Sao? Môi-se là một trong bọn Hê-bơ-rơ mà nó còn dám giết người của chúng ta nữa sao? Nhìn mặt nó là ta nghi rồi mà! Hóa ra nào giờ chúng ta nuôi ong tay áo! Bay đâu! Truy tìm và bắt tên Hê-bơ-rơ đó cho ta!
Vậy, Môi-se vì sợ hãi mà trốn khỏi mặt Pha-ra-ôn, dừng chân tại xứ Ma-đi-an. Vả, thầy tế lễ xứ Ma-đi-an có bảy con gái. Các nàng đó đến giếng xách nước đổ đầy máng cho bầy chiên cha mình uống.
– Cái giếng này là của bọn ta, các ngươi đi chỗ khác mà múc nước! Tên này mạnh quá, chạy thôi!
– Không sao rồi, để tôi phụ các cô cho chiên uống nước.
– Cảm ơn ông!
– Sao bữa nay các con về sớm vậy?
– Dạ, hồi nãy mới có một người Ê-díp-tô cứu chúng con khỏi bọn chăn chiên ở giếng nước.
– Người đó bây giờ ở đâu? Sao các con bỏ người đi? Hãy đi kiếm người rồi mời đến nhà cho ta.
– Dạ.
Sau đó, Môi-se quyết định ở lại Ma-đi-an cùng thầy tế lễ xứ này là Rê-u-ên. Rê-u-ên gả con gái mình là Sê-phô-ra cho Môi-se. Nàng sanh một con trai, Môi-se đặt tên là Gẹt-sôn.
Cách lâu sau, vua xứ Ê-díp-tô băng hà. Dân Y-sơ-ra-ên than thở kêu vang vì phải phục dịch khổ sở. Tiếng kêu than thấu lên Đức Chúa Trời. Ngài biết nỗi khổ cực của dân sự và nhớ đến giao ước của Ngài với Áp-ra-ham.
Lúc này Môi-se được khoảng 80 tuổi, đang chăn bầy chiên cho ông gia mình tại núi của Đức Chúa Trời là núi Hô-rếp. Thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện ra cùng Môi-se trong ngọn lửa giữa một bụi gai, khiến nó cháy mà không tàn.
– Lạ quá, bụi gai phía xa kia cháy nãy giờ mà sao chưa tàn? Đến gần xem sao.
– Hỡi Môi-se! Hỡi Môi-se! Chớ lại gần chốn này. Hãy cởi giày ngươi ra, vì chỗ ngươi đương đứng là đất thánh!
– Lạy Chúa, có tôi đây.
– Ta là Đức Chúa Trời của tổ phụ ngươi, Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham, Y-sác và Gia-cốp. Ta đã thấy rõ ràng sự cực khổ của dân ta tại xứ Ê-díp-tô. Phải, Ta biết được nỗi đau đớn của chúng. Ta ngự xuống đặng cứu dân ta khỏi tay người Ê-díp-tô, dẫn từ xứ ấy lên đến một xứ kia đẹp đẽ và rộng rãi, đượm sữa và mật. Bây giờ hãy lại đây đặng Ta sai ngươi đi đến Pha-ra-ôn, để dắt dân Ta là dân Y-sơ-ra-ên ra khỏi xứ Ê-díp-tô.
– Chúa ơi, tôi là ai mà dám đi đến Pha-ra-ôn chứ? Sao tôi có thể dắt dân Y-sơ-ra-ên ra khỏi xứ Ê-díp-tô được?
– Ta sẽ ở cùng ngươi. Cứ đi đi. Khi ngươi dắt dân sự ra khỏi xứ Ê-díp-tô rồi thì các ngươi sẽ phụng sự Đức Chúa Trời tại trên núi này.
– Chúa ơi, khi tôi đến cùng dân sự nói rằng: “Đức Chúa Trời của tổ phụ các ngươi sai ta đến cùng các ngươi”, nhưng nếu họ hỏi tên Ngài là chi thì tôi nói với họ làm sao?
– Ta là ĐẤNG TỰ HỮU HẰNG HỮU. Hãy nói cho dân Y-sơ-ra-ên như vậy: “Đấng Tự Hữu đã sai ta đến cùng các ngươi.” Ta đã thăm viếng các ngươi và thấy sự khổ cực mà các ngươi phải chịu. Ta sẽ rút các ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, đem lên một xứ đượm sữa và mật. Dân sự sẽ vâng lời ngươi. Vậy ngươi và các trưởng lão Y-sơ-ra-ên hãy đi yết kiến vua xứ Ê-díp-tô mà tâu rằng: “Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của dân Hê-bơ-rơ đã hiện ra cùng chúng tôi. Vậy xin cho chúng tôi đi đến nơi đồng vắng cách chừng ba ngày đường, chúng tôi sẽ dâng của lễ cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi.” Vả, vua Ê-díp-tô sẽ chẳng bao giờ cho các ngươi đi đâu. Ta sẽ giơ tay ra hành xứ Ê-díp-tô bằng các phép lạ. Sau rồi họ sẽ cho các ngươi đi, và sẽ chẳng đi ra tay không, các ngươi sẽ lột trần dân Ê-díp-tô.
– Nhưng dân đó sẽ chẳng tin và chẳng vâng lời tôi, vì sẽ nói rằng Đức Giê-hô-va chẳng có hiện ra cùng ngươi đâu.
– Ngươi hãy ném cây gậy trong tay ngươi xuống đất đi… Đừng sợ, hãy cầm lấy đuôi của nó… Hãy đặt tay ngươi vào lòng… Hãy đặt tay ngươi vào lòng lại… Nếu khi nào dân đó chẳng tin ngươi và chẳng vâng dấu lạ đầu tiên thì sẽ tin dấu lạ thứ hai.
– Ôi Chúa ơi! Từ lúc Chúa phán dạy kẻ tôi tớ Chúa, tôi vẫn chẳng phải một tay nói giỏi, vì miệng và lưỡi tôi hay ngập ngừng.
– Ai tạo miệng loài người ra? Hay là ai đã làm câm, làm điếc, làm sáng, làm mờ? Có phải Ta là Đức Giê-hô-va sao? Vậy bây giờ hãy đi, Ta sẽ ở cùng miệng ngươi và dạy ngươi những lời phải nói.
– Ôi lạy Chúa, Chúa muốn sai ai đi thì sai, tôi không đi đâu!
– Kìa có A-rôn, người Lê-vi, là anh ngươi. Ta biết người đó có tài nói giỏi, và kìa người đương đi đến đón ngươi. Vậy ngươi hãy nói lại cùng A-rôn; khi hai ngươi nói, Ta sẽ ở cùng miệng hai ngươi, dạy các ngươi những điều gì phải làm. Vậy A-rôn sẽ nói cùng dân sự thế cho ngươi, dùng làm miệng ngươi, còn ngươi sẽ dường như Đức Chúa Trời cho người vậy.
Vậy, Môi-se trở về từ biệt Giê-trô (Rê-u-ên) rồi rời đi đến xứ Ê-díp-tô cùng vợ và con mình. Đức Giê-hô-va cũng hiện ra cùng A-rôn và bảo người đi đến đồng vắng đón rước Môi-se, thì người lên đường. Môi-se thuật lại cho A-rôn mọi lời của Đức Giê-hô-va sai mình truyền lại và các dấu lạ mà Ngài đã dạy mình làm.
Vậy, A-rôn và gia đình Môi-se lên đường đến xứ Ê-díp-tô y như lời Đức Chúa Trời đã phán dặn.