Chúng ta đã nhấn mạnh, cũng như Phao-lô, rằng tội nhân được xưng công bình bởi đức tin, tách biệt khỏi các việc làm của luật pháp (Rô-ma 3:28; 5:1). Nhưng sự thật rằng có rất nhiều đoạn Kinh Thánh đặc biệt nói, hay ít nhất là ngụ ý rằng chúng ta sẽ được XƯNG CÔNG BÌNH BỞI VIỆC LÀM theo cách nào đó. Để ví dụ hãy xem 2 Sử ký 6:30; Gióp 34:11; Châm ngôn 24:12; Truyền đạo 12:13-14; Giê-rê-mi 32:19; Ê-xê-chi-ên 33:20; Ma-thi-ơ 12:37; 25:31ff; Công vụ 10:34-35; Rô-ma 14:12; 1 Cô-rinh-tô 3:13; Ê-phê-sô 6:8; Cô-lô-se 3:25; Gia-cơ 2:18-26; Khải Huyền 2:23; 20:12-13.
Để bổ sung vào chúng, đây là một vài câu mà tôi sẽ trích dẫn: Thi Thiên 62:12, “Vả lại, hỡi Chúa, sự nhơn từ thuộc về Chúa; Vì Chúa trả cho mọi người tùy theo công việc của họ.” Ê-sai 59:18, “Ngài báo trả cho người ta tùy việc họ làm.” Giê-rê-mi 17:10, “Ta, Ðức Giê-hô-va, dò xét trong trí, thử nghiệm trong lòng, báo cho mỗi người tùy đường họ đi, tùy kết quả của việc họ làm.” Ma-thi-ơ 16:27, khi Ngài trở lại lần thứ hai, Đức Chúa Jêsus “sẽ thưởng cho từng người, tùy việc họ làm.” Rô-ma 2:6, Đức Chúa Trời là “Đấng sẽ trả lại cho mỗi người tùy theo công việc họ làm.” 2 Cô-rinh-tô 5:10, “Bởi vì chúng ta thảy đều phải ứng-hầu trước tòa-án Đấng Christ, hầu cho mỗi người nhận-lãnh tùy theo điều thiện hay điều ác mình đã làm lúc còn trong xác-thịt.” 1 Phi-e-rơ 1:17, Đức Chúa Trời là “Đấng không tây vị ai, xét đoán từng người theo việc họ làm.” Khải Huyền 22:12, “Nầy, ta đến mau chóng, và đem phần thưởng theo với ta, để trả cho mỗi người tùy theo công việc họ làm.”
Làm thế nào mà chúng ta có thể làm cho hòa hợp sự dạy dỗ rằng chúng ta được xưng công bình bởi đức tin và không phải bởi việc làm, với chứng cứ dư dật này rằng chúng ta sẽ được xưng công bình bởi việc làm?
Những Cách Trả Lời Sai cho Câu Hỏi Này
Một cách trả lời sai cho câu hỏi này đó là khi Phao-lô nói về việc được xưng công bình bởi đức tin và không phải bởi việc làm, bởi “việc làm” là ông đang nói đến chỉ luật pháp Môi-se thôi. Dù vậy, đây không phải là vấn đề, vì cách sử dụng của Phao-lô cho từ “luật pháp,” trong đoạn trích cốt yếu của Rô-ma 1-5, không được giới hạn cho luật pháp Môi-se. Ở đây, ông bàn luận về luật pháp như nó được áp dụng với dân ngoại (ví dụ, 1:18-32; 2:14-15), như nó được áp dụng cho Áp-ra-ham (ví dụ, 4:1-5). “Các việc làm của luật pháp” không xưng công bình (Rô-ma 3:20, 28) bao gồm các cách đáp lại của mỗi người cho bất cứ bộ luật nào mà anh ta hay cô ta có thể thuộc về.
Cách trả lời sai khác là ý tưởng rằng đức tin mà xưng công bình thực SỰ BAO GỒM các việc làm như là phần của chính sự nhận dạng của nó. Các việc làm chỉ là một phần của đức tin; vì vậy để được xưng công bình bởi việc làm THÌ PHẢI được xưng công bình bởi đức tin. Tuy nhiên, lời tuyên bố này đơn giản không như vậy. Nó được dựa trên một giả định sai lầm liên quan đến các định nghĩa về từ vựng học, ấy là, như thể các việc làm cho đức tin (ví dụ, pistis) theo một vài (không phải tất cả) từ điển tiếng Hy Lạp đôi khi có nghĩa là “các việc làm,” vậy thì bất cứ khi nào các từ này được sử dụng thì chúng phải luôn luôn bao gồm hàm ý về các việc làm. Điều này đơn giản không phải là cách mà các từ điển hay các định nghĩa từ vựng làm.
Cách trả lời sai khác là tín lý Ga-la-ti được thảo luận trong bài 6 ở trên, rằng chúng ta thực ra lúc ban đầu (lúc cải đạo) được xưng công bình bởi đức tin; nhưng khi chúng ta trở thành các tín đồ Đấng Christ thì chúng ta giữ việc được xưng công bình bởi việc làm và cuối cùng bị phán xét chỉ bởi các việc làm của chúng ta. Tuy nhiên, chúng ta đã nhìn thấy rồi rằng quan điểm này là trái ngược với chính bản chất của việc xưng công bình với đức tin.
Vậy Thì Làm Thế Nào mà Chúng Ta Có Thể Giải Thích được các Đoạn Trích “Được Xưng Công Bình bởi Việc Làm”?
Chắc chắn có một vài ý vững chắc mà trong đó con người được xưng công bình bởi việc làm, mặc dù số phận cuối cùng của chúng ta được quyết định bởi mối quan hệ bằng đức tin của chúng ta với Đức Chúa Jêsus Christ. Ở đây tôi sẽ tóm tắt lại một vài trong số chúng.
Trước nhất, trong Cựu Ước, đôi khi sự phán xét về những việc mà các tác giả nói đến không phải là sự phán xét đời đời nhưng là sự phán xét trên đất, ví dụ, việc ban thưởng cho dân Y-sơ-ra-ên cho sự trung tín với giao ước hay việc trút cơn thạnh nộ trên các kẻ thù của Y-sơ-ra-ên (ví dụ, 2 Sử ký 6:28-31; Ê-sai 59:18).
Thứ hai, trong sự phán xét cuối cùng một sự tra xét về các việc làm là cần thiết để quyết định MỨC ĐỘ của các phần thưởng cho từng tín đồ. Dường như có cả các mức độ của hình phạt cho người hư mất (Ma-thi-ơ 10:15; 11:22-24; Lu-ca 10:12; 12:47-48; 20:47; Giăng 19:11). Cũng giống với số lượng và chất lượng của các việc làm của các tín đồ sẽ định đoạt mức độ ban thưởng của họ (ví dụ, Ma-thi-ơ 5:19; 18:4; Lu-ca 19:12-19; Gia-cơ 3:1). Điều này đặc biệt rõ ràng trong 1 Cô-rinh-tô 3:12-15, nói rằng lửa của sự phán xét “sẽ thử chất lượng của việc làm của mỗi người.” Một vài tín đồ sẽ được thưởng, và một vài người thì không được. Điều này cũng dường như là vấn đề của 2 Cô-rinh-tô 5:10, nói rằng mỗi tín đồ sẽ được thưởng phạt cho các việc được làm trong đời này, tốt hay xấu.
Một việc làm theo cách thứ ba sẽ xuất hiện trong sự phán xét cuối cùng đó là chúng sẽ được nêu ra như BẰNG CHỨNG của sự hiện diện của đức tin. Sự xưng công bình thực ra là bởi đức tin, nhưng đức tin xưng công bình là một đức tin mà LÀM VIỆC (Rô-ma 1:5; Gia-cơ 2:14-26). Vậy việc làm miêu tả tình trạng của tấm lòng, giống như một cái cây được nhận biết qua trái của nó (Ma-thi-ơ 12:33). Trái không quyết định được loại của cây, nhưng miêu tả nó. Giống với các việc làm của chúng ta là bằng chứng cho sự hiện diện của đức tin: Giăng 15:1-8; Ga-la-ti 5:6; Ê-phê-sô 2:10; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 1:3; Gia-cơ 2:17-18.
Một người có thể tự hỏi là tại sao nó lại cần thiết để xem xét các việc làm của bất cứ cá nhân nào trong quá trình phán xét vì Đức Chúa Trời thông biết mọi sự đã biết ai thực sự có đức tin và ai không có rồi. Thực tế thì điều này đúng như vậy; chính Đức Chúa Trời không cần nhìn lại các việc làm của chúng ta để biết liệu rằng đức tin có hiện hữu hay không. Nhưng mấu chốt của việc xem lại không phải là vì cớ của Đức Chúa Trời, nhưng là vì cớ của những người khác. Mấu chốt của sự phán xét bởi các việc làm là để bày tỏ trước tất cả rằng sự phán xét của Đức Chúa Trời là không tây vị, rằng Ngài không phải là “người hay thiên vị” (Công vụ 10:34-35; Rô-ma 2:11; Ê-phê-sô 6:8-9; Cô-lô-se 3:25; 1 Phi-e-rơ 1:17). Vậy sự phán xét theo các việc làm bày tỏ cho tất cả những người đang theo dõi rằng sự phán xét của Đức Chúa Trời là hoàn toàn theo lời của Ngài, rằng Ngài không đang bày tỏ sự ưu ái hay thiên vị.
Cuối cùng, sự phán xét theo việc làm chỉ là một phần của sự phán xét cuối cùng. Thực tế, nó là một quá trình mở đầu, và theo chính nó thì nó không đưa ra được một kết quả cuối cùng. Nó được lập tức theo sau bởi một phần thứ hai của sự phán xét, là yếu tố quyết định về nơi mà mỗi chúng ta sẽ trải qua đời đời. Chúng ta nhìn thấy điều này trong Khải Huyền 20:11-15, miêu tả về hai bước phán xét.
Trước tiên, CÁC SÁCH được mở ra, và mỗi người “bị xử đoán tùy công việc mình làm, cứ như lời đã biên trong những sách ấy” (câu 12). “Các sách” này là các sách luật pháp của Đức Chúa Trời (các bộ luật mà bởi đó tất cả sẽ bị đoán xét), hay các sách mà ghi chép lại tất cả các việc làm của chúng ta. Ngụ ý đó là KHÔNG AI bị đoán xét là xứng đáng với thiên đàng dựa trên những gì được viết trong các sách, số nhiều. Nhưng quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra.
Vậy giai đoạn thứ hai và cuối cùng của sự phán xét được ghi chép trong câu 15: “Kẻ nào không được biên vào SÁCH SỰ SỐNG đều bị ném xuống hồ lửa.” Điều này nói với chúng ta điều gì? Nó nói với chúng ta rằng số phận cuối cùng của chúng ta không được định đoạt bởi những gì được viết trong CÁC SÁCH, từ đó mà các việc làm của chúng ta bị phán xét. Hơn thế, số phận cuối cùng của chúng ta bị định đoạt bởi việc liệu rằng tên của chúng ta có được viết trong SÁCH, sách của sự sống, “sách sự sống của Chiên Con đã bị giết từ buổi sáng thế” (Khải Huyền 13:8). Chỉ có những người đang tin cậy vào huyết của Đức Chúa Jêsus sẽ vượt qua được bài kiểm tra cuối cùng này, và chỉ bởi vì họ đang tin vào Đức Chúa Jêsus.
Nếu chúng ta biết, khi đến với sự phán xét, mà chúng ta được cứu (và đây là mấu chốt của sự bảo đảm, và nếu Đức Chúa Trời biết, khi đến sự phán xét, người nào được cứu và người nào không, thì điều gì là mấu chốt mà tất cả chúng ta đều có, đặc biệt là các tín đồ, để đi qua được sự phán xét không thoải mái (để nói là ít nhất) này của việc làm, thậm chí là các việc làm tội lỗi của chúng ta, theo như các sách? Đây là một gợi ý. Như một kết quả của sự bộc lộ đầy đủ và sự hồi tưởng về các việc làm của chúng ta này tại chính ngưỡng cửa của thiên đàng, thì nó sẽ được làm cho rõ ràng hoàn toàn rằng nguyên nhân DUY NHẤT mà chúng ta được cứu đời đời là bởi ân điển và lòng thương xót vô tận của Đức Chúa Trời. Sự thương xót của Đức Chúa Trời bởi đó được vinh hiển, và chúng ta sẽ bước vào thiên đàng với tấm lòng mà đang ngập tràn với sự khiêm nhường, lòng biết ơn và ngợi khen đến Đấng Cứu Chuộc.