1. Ma-thi-ơ 7:1: Câu Kinh Thánh Bị Trích Dẫn Sai Mạch Văn Nhiều Nhất
Một trong những câu Kinh Thánh thường xuyên bị trích dẫn sai lạc mạch văn nhất là Ma-thi-ơ 7:1: “Đừng xét đoán, để các ngươi khỏi bị xét đoán.” Những người theo chủ nghĩa tương đối đạo đức, những kẻ muốn dung dưỡng tội lỗi, và cả những người hoài nghi tôn giáo thường dùng câu này như một chiếc khiên chắn để ngăn cấm mọi sự sửa dạy: “Ai cho phép bạn phán xét tôi? Chính Chúa Giê-su đã dạy không được phán xét bất kỳ ai!”
Liệu có phải Chúa Giê-su truyền lệnh cho Cơ Đốc nhân phải nhắm mắt làm ngơ trước mọi sự gian ác, dung túng giáo sư giả và từ bỏ hoàn toàn khả năng phân biệt đạo đức? Để hiểu đúng Lời Chúa, chúng ta phải đặt câu nói này vào toàn bộ mạch văn của Bài Giảng Trên Núi.
2. Bối Cảnh Bài Giảng Trên Núi: Chúa Giê-su Lên Án Sự Phán Xét Đạo Đức Giả
Trong suốt Ma-thi-ơ chương 5 đến 7, Chúa Giê-su liên tục vạch trần thói đạo đức giả và sự tự xưng công bình của các thầy thông giáo và người Pha-ri-si (Ma-thi-ơ 5:20). Ngài dạy các môn đồ:
- Đừng bố thí như kẻ đạo đức giả để người ta khen ngợi (Ma-thi-ơ 6:1–4).
- Đừng cầu nguyện như kẻ đạo đức giả để người ta thấy (Ma-thi-ơ 6:5–8).
- Đừng kiêng ăn như kẻ đạo đức giả để phô trương (Ma-thi-ơ 6:16–18).
Theo cùng một cấu trúc đó, trong Ma-thi-ơ 7:1–5, Chúa Giê-su không cấm sự phân định chân chính, mà nghiêm khắc lên án thái độ xét đoán kiêu ngạo, giả hình và tự cao:
“Đừng xét đoán ai để các ngươi khỏi bị xét đoán. Vì các ngươi xét đoán người ta thể nào thì các ngươi sẽ bị xét đoán thể ấy… Sao ngươi nhìn thấy cái rác trong mắt anh em mình, mà lại không thấy cây đà trong mắt mình? Hỡi kẻ đạo đức giả! Trước hết hãy lấy cây đà khỏi mắt mình đi, rồi mới thấy rõ để lấy cái rác khỏi mắt anh em mình!”
— Ma-thi-ơ 7:1–5
Mục đích của Chúa không phải là cấm giúp đỡ anh em lấy rác ra khỏi mắt, mà là đòi hỏi người sửa dạy trước hết phải tự tra xét và thánh hóa chính mình trước mặt Đức Chúa Trời!
3. Lệnh Truyền Phải Phán Đoán Công Bình Trong Toàn Bộ Tân Ước (Giăng 7:24)
Ngay sau lời cảnh báo về cây đà trong mắt, chính Chúa Giê-su đã truyền lệnh cho các môn đồ buộc phải dùng sự phán đoán đạo đức:
“Đừng cho chó những đồ thánh, và đừng quăng ngọc trai của các ngươi trước mặt heo, kẻo chúng giẫm đạp dưới chân, rồi quay lại cắn xé các ngươi.”
— Ma-thi-ơ 7:6
Nếu không có sự phân định và phán đoán thuộc linh, làm sao môn đồ có thể nhận biết ai là kẻ nhạo báng (“chó và heo”) để bảo vệ lẽ thật thánh khiết? Hơn thế nữa, Chúa dạy tiếp:
“Hãy cảnh giác với các tiên tri giả, là những kẻ đội lốt chiên đến với các ngươi, nhưng bên trong là muông sói hay cắn xé. Các ngươi nhờ những trái của chúng mà nhận biết được… Đừng xét đoán theo bề ngoài, nhưng hãy xét đoán theo sự công bình!”
— Ma-thi-ơ 7:15–16; Giăng 7:24
4. Kỷ Luật Hội Thánh Và Trách Nhiệm Sửa Dạy Trong Tình Yêu Thương
Toàn bộ các thư tín Tân Ước đều khẳng định trách nhiệm phân định và thi hành kỷ luật thuộc linh trong hội thánh:
- Phục hồi người vấp ngã (Ga-la-ti 6:1): Phao-lô truyền lệnh cho những người thuộc linh phải yêu thương sửa dạy và phục hồi người phạm tội với tinh thần mềm mại.
- Thanh lọc tội lỗi trong hội chúng (1 Cô-rinh-tô 5:11–13): Hội thánh có trách nhiệm xét đoán những kẻ sống trong tội gian dâm, tham lam, say sưa mà không ăn năn để bảo vệ sự tinh sạch của thân thể Đấng Christ.
- Vạch trần công việc tối tăm và tà giáo (Ê-phê-sô 5:11; 2 Giăng 9–11): Người tin Chúa không được thông đồng hay tiếp rước những kẻ truyền bá giáo lý giả dối.
5. Bài Học Thuộc Linh Và Câu Hỏi Suy Ngẫm Thực Hành
- Làm thế nào bạn có thể thực hành việc “xét đoán công bình” (Giăng 7:24) mà vẫn giữ được tấm lòng khiêm nhường, không rơi vào cái bẫy tự cao giả hình của người Pha-ri-si?
- Trách nhiệm phân biệt tiên tri giả và gìn giữ sự tinh sạch của hội thánh đòi hỏi bạn phải trang bị nền tảng Lời Chúa sâu sắc ra sao?