Trong thiên văn học hiện đại, nay ta hiểu rằng Vũ Trụ chứa đầy một dải rộng lớn các vật thể ngoài các vì sao. Việc phát minh ra kính viễn vọng hơn 400 năm trước đã mở rộng tầm nhìn của con người và cho thấy còn nhiều sự phức tạp hơn những gì mắt thường thấy được. Từ đó, các nhà khoa học dùng kính thiên văn để tìm kiếm và lập danh mục một cách hệ thống — không chỉ các ngôi sao, mà cả một số lượng ngày càng tăng các loại vật thể khác nhau.
Khi kính viễn vọng được cải tiến và khả năng thu ánh sáng của chúng tốt hơn, một loạt vật thể mờ nhạt, trải rộng hiện ra rõ dần: những sao chổi xa xôi ngay trong Hệ Mặt Trời, những đám mây khí bao quanh các ngôi sao đơn lẻ, các tinh vân sáng chứa các cụm sao, và những “tinh vân” mờ nhạt gây tò mò thuộc một loại khác. Loại cuối cùng này khiến người ta thắc mắc: chúng chỉ là những tinh vân nhỏ, mờ, ở gần, hay có thể là những tinh vân rất lớn ở rất xa? Càng quan sát nhiều tinh vân mờ như vậy, người ta càng thấy chúng có cấu trúc khác nhau và nhiều loại khác nhau. Đặc biệt hấp dẫn là các “tinh vân xoắn ốc”, thể hiện ở nhiều mức độ khác nhau một hình mẫu xoắn ốc tổng thể trong cấu trúc mây của chúng — một trong những tinh vân xoắn ốc lớn nhất, được nghiên cứu nhiều nhất là Đại Tinh Vân Andromeda.
Đến đầu những năm 1920, các nhà thiên văn đã có bằng chứng rằng các tinh vân xoắn ốc này thật ra là những tập hợp sao, khí và bụi ở rất xa, liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn; thành phần và cấu trúc của chúng tương tự những gì có trong Dải Ngân Hà của chúng ta. Từ khám phá này, kích thước đã biết của Vũ Trụ tăng theo cấp số nhân: nếu các ngôi sao và tinh vân trong thiên hà của ta đã cách nhau những khoảng cách lớn, mà nay ta còn nhìn ra ngoài không gian thấy không chỉ một mà vô số thiên hà khác, thì Vũ Trụ quả thật vô cùng rộng lớn. Với lớp vật thể mới này được xác định, việc khám phá công trình sáng tạo của Đức Chúa Trời thật đáng kinh ngạc, và một cuộc chạy đua đang diễn ra để tìm thêm thiên hà và soi sâu hơn vào sự đa dạng trong cấu trúc của chúng.
Sau nhiều thập kỷ nghiên cứu, những gì ta biết về các thiên hà và cấu trúc của chúng thật tuyệt vời. Ước tính về số lượng thiên hà trong Vũ Trụ cứ lớn dần khi những kính viễn vọng ngày càng lớn được chế tạo và các cuộc khảo sát ngày càng sâu được tiến hành. Chỉ trong khoảng 100 năm, con người đi từ chỗ biết đến một thiên hà — của mình — đến chỗ ước tính sự tồn tại của hàng trăm tỉ, thậm chí hàng nghìn tỉ thiên hà khác. Vậy mà ngay giữa những con số kinh ngạc và sự đa dạng bao la ấy, ta vẫn thấy trật tự và độ phức tạp có chức năng tồn tại trong phạm vi các quy luật và vật chất của Vũ Trụ.
Phân Loại Hubble
Có nhiều khung phân loại để so sánh và đối chiếu các thiên hà, nhưng nổi tiếng nhất — và được phát triển sớm nhất — là của Edwin Hubble. Khung rất cơ bản của ông gồm hai dãy chính: thiên hà elip và thiên hà xoắn ốc. Những thiên hà không thuộc một trong hai loại chính này được gọi đơn giản là thiên hà bất quy tắc. Hệ Hubble dùng cấu trúc nhìn thấy của các thiên hà để xác định phân loại.
Thiên hà elip nói chung khá đơn điệu về cấu trúc, tạo thành một chuỗi hình dạng từ đối xứng cầu như quả bóng rổ đến hình elip thuôn dài như quả bóng bầu dục Mỹ; có tám mức chính, gắn nhãn E0 đến E7, phản ánh sự thay đổi giữa hai thái cực đó.
Ngược lại, thiên hà xoắn ốc có rất nhiều cấu trúc nhìn thấy được. Có hai lớp xoắn ốc chính: xoắn ốc thường và xoắn ốc có thanh — dạng có thanh mang một cấu trúc dạng thanh vắt ngang qua hạt nhân. Cả hai lớp lại được chia nhỏ theo cách tương tự, tùy vào độ quấn chặt của các nhánh xoắn và độ lớn của hạt nhân. Theo hệ Hubble, nếu một thiên hà có các nhánh xoắn quấn chặt và hạt nhân lớn, nó được gắn nhãn “S” viết hoa, “a” viết thường; khi các nhánh xoắn quấn lỏng hơn và hạt nhân nhỏ hơn, các ký hiệu tiến dần theo bảng chữ cái: Sb, Sc, Sd.
Chỉ từ cách phân loại đơn giản này, ta đã có thể bắt đầu trân trọng cách các quy luật của Vũ Trụ tạo điều kiện cho sự đa dạng của các thiên hà. Ngoài những ngôi sao ta thấy trên bầu trời là một Vũ Trụ được xác định bởi thiết kế và mục đích của nó. Là những người dự phần trong Vũ Trụ này, vai trò của chúng ta không phải là kẻ tạo dựng tự nhiên, mà là người quan sát, thấy được thiết kế vũ trụ đang bao quanh và nâng đỡ sự sống của mình.