Địa Danh: Ga-la-ti

GA-LA-TI (Γαλατία, Galatia). Vùng ở Tiểu Á nhận thư Ga-la-ti — lá thư gay gắt nhất của Phao-lô.

Từ nguyên học

Tên vùng ra từ người Gaul, các bộ tộc Xen-tơ di cư sang đây từ thế kỷ thứ ba TCN. Chữ này vừa có thể chỉ vùng dân tộc ấy ở phía bắc, vừa có thể chỉ cả tỉnh La Mã rộng hơn ở phía nam — nên các học giả vẫn chưa nhất trí thư gửi cho hội thánh nào.

Trong Tân Ước

Đây là thư duy nhất của Phao-lô không có phần cảm tạ ở đầu. Ông vào thẳng: “Tôi lấy làm lạ cho anh em đã vội bỏ Đấng gọi anh em… mà theo tin lành khác” (1:6). Nguyên do là có người dạy rằng tín đồ ngoại bang phải chịu cắt bì và giữ luật pháp mới thật sự được cứu.

Phao-lô đáp bằng ba tầng: tiểu sử của chính ông (Phúc Âm ông giảng không do người ta truyền cho), lập luận từ Áp-ra-ham (ông được kể là công bình trước khi có luật pháp và phép cắt bì), và cuối cùng là hệ quả trên đời sống. Chính trong thư này có câu “chẳng còn phân ra người Giu-đa hoặc người Gờ-réc… vì trong Đức Chúa Jêsus Christ, anh em thảy đều làm một” (3:28), và bảng liệt kê trái của Thánh Linh (5:22–23).