Nếu bạn đã từng đi biển, có lẽ bạn đã thấy những khối “nhờn nhờn” trong suốt, hơi hồng trôi dạt lên bờ cát. Khi tìm hiểu, bạn sẽ biết ngay đó là một con sứa. Mặc dù trông như một cục chất nhầy không mấy ấn tượng, nhưng thực ra, sứa là một trong những tạo vật cực kỳ thú vị mà Chúa đã dựng nên.
Trước hết, bạn cần biết rằng sứa không phải là cá. Vì thế, nhiều người gọi chúng là “thạch biển” (jellyfish / sea jelly) để tránh hiểu nhầm. Hầu hết các loài sứa có hai phần chính: một phần thân hình dù gọi là “chuông”, và những sợi xúc tu mảnh, dài. Sứa không có não, không tim, không máu, cũng không xương!
1. “Thạch Biển” – Tay Bơi Tiết Kiệm Năng Lượng Nhất Đại Dương
Hầu hết sứa di chuyển bằng cách co và giãn chuông, đẩy nước ra khỏi cơ thể để tiến về phía trước. Chúng bơi rất chậm, chắc chắn không thắng nổi bất kỳ cuộc thi nào về tốc độ. Nhưng chúng lại là quán quân tuyệt đối trong cuộc đua tiết kiệm năng lượng.
Bởi vì sứa phải bơi liên tục 24/7 suốt vòng đời, Chúa đã thiết kế cơ chế thủy động học của sứa để tiêu hao mức năng lượng tối thiểu trên mỗi mét di chuyển. Nếu so sánh tất cả các loài sinh vật biển cùng trọng lượng và được cung cấp cùng một lượng calo thức ăn, sứa sẽ bơi được quãng đường xa nhất – vượt xa mọi loài cá mập, bạch tuộc hay rùa biển nhanh nhẹn!
2. Từ Kẻ Khổng Lồ Bờm Sư Tử Đến Sinh Vật Tí Hon Sứa Bò
Cho đến nay, các nhà khoa học đã định danh khoảng 2.000 loài sứa, nhưng ước tính còn hàng ngàn loài khác dưới đáy biển sâu chưa được khám phá. Sự đa dạng về kích thước của loài sứa thật đáng kinh ngạc:
- Sứa bờm sư tử (Lion’s Mane Jellyfish): Loài sứa lớn nhất thế giới, sở hữu tới 1.200 xúc tu dài tới 36 mét (dài hơn cả cá voi xanh!) và phần chuông rộng hơn 2 mét, nặng gần 900 kg.
- Sứa bò (Staurocladia oahuensis): Loài sứa nhỏ nhất, đường kính chuông chỉ khoảng 0,5 milimét – nhỏ bằng một nửa khoảng cách giữa hai vạch chia milimét nhỏ nhất trên cây thước kẻ của bạn!
3. Bí Mật Tái Lập Trình Tế Bào Của “Sứa Bất Tử”
Hầu hết các loài sứa chỉ sống từ vài tháng đến một năm. Thế nhưng, có một loài sứa đặc biệt được gọi là “sứa bất tử” (Turritopsis dohrnii).
Loài sứa tí hon dài 4 mm này sở hữu một khả năng sinh học lạ thường: Khi bị thương, già yếu hoặc thiếu thức ăn, thay vì chết đi, các tế bào của nó có thể chuyển hóa ngược (transdifferentiation) trở lại giai đoạn ấu trùng polyp bám đáy biển để bắt đầu lại vòng đời từ đầu. Về mặt lý thuyết sinh học, quá trình này có thể lặp lại vô hạn lần! Điều này tương tự như một người già khi bệnh tật có thể quay ngược lại thành phôi thai để sinh ra và lớn lên một lần nữa – một kỳ quan thiết kế độc nhất vô nhị trong giới tự nhiên.
4. Nọc Độc Chết Người Của Sứa Hộp Nước Úc
Sứa nổi tiếng với các tế bào châm (cnidocyte) chứa nọc độc trên xúc tu dùng để săn mồi và tự vệ. Trong đó, sứa hộp Úc (Box Jellyfish – Chironex fleckeri) là sinh vật biển mang nọc độc nguy hiểm nhất hành tinh.
Nọc độc của sứa hộp tấn công trực tiếp vào hệ tim mạch và hệ thần kinh, có thể khiến tim người trưởng thành ngừng đập chỉ trong vài phút. Hàng năm, số người tử vong do chạm trán với sứa hộp cao gấp nhiều lần so với các vụ cá mập tấn công. Đây là minh chứng rõ nét về cơ chế phòng vệ và săn mồi cực kỳ chuẩn xác được lập trình sẵn trong tự nhiên.
5. Hóa Thạch Sứa Bác Bỏ Thuyết Tiến Hóa (Sáng Thế Ký 1:20–21)
Một phát hiện cổ sinh vật học quan trọng là việc các nhà khoa học tìm thấy nhiều hóa thạch sứa được bảo tồn hoàn hảo trong các tầng địa chất. Vì cơ thể sứa có tới 95% là nước và hoàn toàn không có xương, sứa chỉ có thể hóa thạch nếu bị chôn vùi cực nhanh dưới lượng trầm tích khổng lồ – một bằng chứng rõ ràng cho trận Đại hồng thủy thời Nô-ê.
Hơn nữa, các hóa thạch sứa được giới tiến hóa gán niên đại hàng trăm triệu năm trước khi so sánh với sứa hiện đại đều giống nhau y hệt về độ phức tạp và cấu tạo hoàn chỉnh. Không hề có bất kỳ dấu vết nào của sự tiến hóa từ đơn giản lên phức tạp! Đúng như Lời Chúa khẳng định trong Sáng Thế Ký 1:20–21, vào Ngày Thứ Năm của Tuần Lễ Sáng Tạo, Đức Chúa Trời đã tạo dựng muôn loài sinh vật biển hoàn hảo và đầy trọn ngay từ ban đầu.