1. Nguồn Gốc Sách Thánh Ca & Các Tác Giả Được Thần Cảm
Sách Thi Thiên là tập thánh ca và tuyển tập thi văn cầu nguyện vĩ đại của dân tộc Y-sơ-ra-ên. Tập sách gồm 150 bài thơ, lời than khóc, tạ ơn và chúc tụng được trước tác bởi nhiều trước giả được Đức Thánh Linh soi dẫn qua nhiều thế kỷ: Vua Đa-vít (tác giả của ít nhất 73 bài), Sa-lô-môn, A-sáp, các con trai Cô-rê, Hê-man, Ê-than và Môi-se (Thi Thiên 90). Phần lớn các thánh ca này được sáng tác và hệ thống hóa trong thời kỳ hoàng kim của Đa-vít và Sa-lô-môn (thế kỷ thứ 10 TCN).
2. Đặc Điểm Nghệ Thuật Thi Ca Hê-bơ-rơ Và Phép Đối Song (Parallelism)
Khác với thi ca phương Tây vốn dựa vào vần điệu âm tiết, thơ ca Hê-bơ-rơ được xây dựng trên nhịp điệu tư tưởng với đặc trưng nổi bật là phép đối song ý niệm (parallelism):
- Đối song đồng nghĩa (Synonymous): Dòng thứ hai lặp lại và củng cố ý tưởng của dòng thứ nhất bằng từ ngữ khác (Ví dụ: Thi Thiên 19:1).
- Đối song tương phản (Antithetic): Dòng thứ hai nêu bật sự đối lập giữa người công chính và kẻ gian ác (Ví dụ: Thi Thiên 1:6).
- Đối song tổng hợp (Synthetic): Dòng thứ hai bổ sung, giải thích hoặc hoàn thiện tư tưởng của dòng đầu (Ví dụ: Thi Thiên 23:1).
3. Cấu Trúc Năm Tập Sách Tương Ứng Với Ngũ Kinh Môi-se
Sách Thi Thiên được các học giả Hê-bơ-rơ cổ đại biên soạn thành năm tập sách nhỏ, tương ứng với cấu trúc của năm sách Ngũ Kinh Môi-se:
- Tập I (Thi Thiên 1–41): Tương ứng với Sáng Thế Ký — Nhấn mạnh về con người, sự tạo vật và sự sa ngã.
- Tập II (Thi Thiên 42–72): Tương ứng với Xuất Ê-díp-tô Ký — Nhấn mạnh về sự cứu chuộc và giải cứu quốc gia.
- Tập III (Thi Thiên 73–89): Tương ứng với Lê-vi Ký — Nhấn mạnh về Đền Tạm và sự thánh khiết của Chúa.
- Tập IV (Thi Thiên 90–106): Tương ứng với Dân Số Ký — Nhấn mạnh về cuộc lưu lạc trần gian và vương quyền đời đời của Đấng Tạo Hóa.
- Tập V (Thi Thiên 107–150): Tương ứng với Phục Truyền Luật Lệ Ký — Nhấn mạnh về Lời Đức Chúa Trời và bản hợp xướng ngợi khen hoàn vũ.
4. Các Thể Loại Thi Ca & Tâm Điểm Lời Tiên Tri Về Đấng Mê-si (Đấng Christ)
Thi Thiên bao gồm nhiều thể loại phong phú: Thi ca than khóc (Lament), thi ca tạ ơn và ngợi khen (Praise), thi ca khôn ngoan (Wisdom) và thi ca sám hối (Penitential).
Đặc biệt nhất là nhóm Thi Thiên Tiên Tri về Đấng Mê-si. Đức Chúa Giê-su Christ đã xác nhận rằng mọi điều chép về Ngài trong các Thi Thiên phải được ứng nghiệm (Lu-ca 24:44):
- Thi Thiên 2: Vua Mê-si — Con Đức Chúa Trời.
- Thi Thiên 22: Sự thương khó và cái chết chuộc tội trên thập tự giá.
- Thi Thiên 16: Sự phục sinh vinh hiển khỏi cõi chết.
- Thi Thiên 110: Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm đời đời theo ban Mên-chi-xê-đéc.
“Phàm vật chi thở, hãy ngợi khen Đức Giê-hô-va! Ha-lê-lu-gia!”
— Thi Thiên 150:6
5. Bài Học Thuộc Linh Và Câu Hỏi Suy Ngẫm Thực Hành
- Đọc và cầu nguyện bằng các bài Thi Thiên giúp bạn giải bày trung thực mọi cảm xúc (vui mừng, buồn đau, sợ hãi, hy vọng) trước mặt Chúa như thế nào?
- Các lời tiên tri về Đấng Mê-si trong Thi Thiên 22 và 110 củng cố niềm tin của bạn nơi chức vụ cứu chuộc của Chúa Giê-su Christ ra sao?