“Chỉ có một thân thể, một Thánh Linh, như anh em bởi chức phận mình đã được gọi đến một sự trông cậy mà thôi…” (Ê-phê-sô 4:4)
Trong bài viết trước, chúng ta đã khám phá trụ cột đầu tiên của sự hiệp một: Hội Thánh là “Một Thân Thể”, được Đấng Christ đập tan mọi bức tường ngăn cách để tháp ghép lại với nhau. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở cấu trúc, Hội Thánh sẽ giống như một thân xác không hồn—hoặc tệ hơn, chỉ là một câu lạc bộ xã hội, một căn nhà thay vì là một gia đình. Điều làm cho “Thân Thể” này sống động, có nhịp đập, có quyền năng và gắn kết khăng khít với nhau chính là trụ cột thứ hai mà Phao-lô công bố: “Chỉ có… một Thánh Linh” (Ê-phê-sô 4:4).
Để Thân Thể Đấng Christ không trở thành một thân xác khô khan, chúng ta cần học cách hít thở không khí của Nước Trời. Chúng ta sẽ khám phá xem “Một Thánh Linh” có ý nghĩa nền tảng thế nào đối với sự hiệp nhất và nếp sống mới của cộng đồng Cơ Đốc—Hội Thánh.
1. Nhịp Đập Của “Một Thánh Linh”
Trong thư Ê-phê-sô, Đức Thánh Linh không phải là một chủ đề phụ. Ngài là nhịp đập hiện diện xuyên suốt, tuôn chảy từ chương đầu tiên đến chương cuối cùng. Khi Phao-lô xưng nhận “chỉ có một Thánh Linh” (Ê-phê-sô 4:4), ông đang đúc kết lại toàn bộ hoạt động của Ngài mà ông đã bày tỏ trước đó.
Ngài là Đấng đóng ấn chúng ta, bảo chứng cho cơ nghiệp đời đời khi chúng ta tin nhận Tin Lành (1:13-14). Nghĩa là, chính Đức Chúa Trời là Đấng chủ động thực hiện hành động này trên bạn khi bạn tin.
Ngài là Đấng ban cho chúng ta sự khôn ngoan và sự bày tỏ lẽ mầu nhiệm của Đấng Christ cho các Sứ đồ và tiên tri để nhận biết Đức Chúa Trời (1:8; 3:5).
Ngài là môi trường để cả người Do Thái và người ngoại bang có quyền đến gần Đức Chúa Cha, biến Thân Thể chúng ta thành một đền thờ thiêng liêng, nơi Đức Chúa Trời ngự trị (2:18-22).
Ngài là Đấng tiếp sức mạnh cho con người bề trong của chúng ta.
Trong đời sống đức tin, Đức Thánh Linh thường bị xem là một khái niệm trừu tượng, một năng lực vô hình hoặc một cảm xúc phấn khích nhất thời. Tuy nhiên, dưới lăng kính của Thư Ê-phê-sô, sứ đồ Phao-lô không trình bày Ngài như một trải nghiệm chủ quan, mà là một mặc khải khách quan.
Việc Phao-lô đặt “Một Thánh Linh” ngay sau “Một Thân Thể” (4:4) mang một ý nghĩa thần học sâu sắc. Thân thể và hơi thở (Thánh Linh) không thể tách rời. Không thể có sự hiệp nhất thực sự của Thân Thể nếu thiếu đi công tác của Đức Thánh Linh. Sứ đồ Phao-lô từng viết cho Hội Thánh Cô-rinh-tô: “Vì chúng ta đều đã chịu phép báp-têm trong một Thánh Linh để hiệp làm một thân thể… và hết thảy chúng ta đều đã chịu uống chung một Thánh Linh” (1 Cô-rinh-tô 12:13).
Chính Đức Thánh Linh là Đấng đã đưa chúng ta từ những cá nhân, ích kỷ, bước vào chung một hệ sinh thái thuộc linh, thở chung một bầu không khí của ân điển. Sự hiệp nhất trong cộng đồng không phải là tùy chọn, mà là bản sắc của “Đền thờ thánh”. Khi bạn từ chối hiệp thông, bạn đang phủ nhận công tác kiến trúc của Thánh Linh.
2. Cắt Đứt Với Thế Giới Tà Linh
Để hiểu được sức nặng chấn động của lời tuyên xưng “Một Thánh Linh”, chúng ta cần lùi lại thời gian, nhìn vào bối cảnh lịch sử của thành phố Ê-phê-sô vào thế kỷ thứ nhất.
Ê-phê-sô không chỉ là trung tâm thương mại mà còn là thủ phủ của tà thuật và sự sùng bái tà linh tại Tiểu Á. Dân chúng ở đây sống trong sự sợ hãi tột độ đối với các thế lực siêu nhiên. Họ tôn thờ nữ thần Đi-anh, thực hành ma thuật, và luôn tìm cách niệm chú, đeo bùa ngải để cầu viện sự bảo vệ từ vô số các vị thần và các linh hồn (Công Vụ Các Sứ Đồ 19). Trong văn hóa dân gian thời đó, người ta có thói quen tìm kiếm các “thần linh trợ thủ” hay thần hộ mệnh để thỏa mãn các nhu cầu cá nhân hoặc trù ếm kẻ thù.
Phao-lô nhắc nhở các tín hữu rằng trước khi biết Chúa, họ từng bị giam cầm bởi “vua cầm quyền chốn không trung, tức là thần hiện đương hành động trong các con bạn nghịch” (Ê-phê-sô 2:2). Thế giới cũ của họ là một thế giới đa thần, đầy dẫy sự hỗn loạn của các linh, tà thần tranh giành quyền lực.
Nhưng khi Tin Lành đến, Đức Chúa Trời đã làm một Việc vĩ đại: Ngài giải cứu họ khỏi vương quốc của sự tối tăm. Khi Phao-lô công bố “Chỉ có MỘT Thánh Linh”, đó là một lời tuyên chiến dứt khoát với nền văn hóa ngoại giáo. Lời tuyên xưng này yêu cầu các tín hữu Ê-phê-sô phải cắt đứt hoàn toàn với quá khứ. Họ không còn cần đến ma thuật, không cần cầu viện các “thần linh trợ thủ” nữa, vì Đấng đang ngự trong họ là Đức Thánh Linh duy nhất, Đấng Toàn Năng, siêu việt hơn mọi thế lực của ma quỷ.
Công việc của Chúa là thay thế sự hỗn loạn của thế giới tà linh bằng trật tự và sự bình an của Một Thánh Linh. Mọi sự khác biệt về văn hóa, chủng tộc từng bị ma quỷ xúi giục để thù ghét nhau, nay được Một Thánh Linh nối kết lại để thờ phượng Một Đức Chúa Trời chân thần. Sự hiện diện của Thánh Linh trong bạn không dựa trên cảm xúc thăng trầm, mà dựa trên “ấn chứng” không thể tẩy xóa của Đức Chúa Trời. Bạn không còn phải nỗ lực để “được thuộc về”, mà hãy sống vì “đã thuộc về” Ngài.
3. Đấng Thánh Khiết Hiện Diện và Biết Đau Buồn
Từ việc nghe Lời Chúa và xét bối cảnh lịch sử, chúng ta được dẫn đến một sự nhận biết sâu sắc về bản tính của Đức Thánh Linh.
Nhận Biết Ngài Là Một Thân Vị
Trong nhiều truyền thống tôn giáo, “linh” chỉ là một nguồn năng lượng vô hình, một sức mạnh để con người sử dụng cho mục đích riêng. Nhưng Kinh Thánh bày tỏ Đức Thánh Linh là một Thân Vị của Ba Ngôi Đức Chúa Trời. Ngài có ý chí và cảm xúc. Minh chứng rõ ràng nhất nằm ở lời kêu gọi của Phao-lô: “Anh em chớ làm buồn cho Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời…” (4:30).
Chỉ có một thân vị—một Đấng biết yêu thương sâu sắc—mới có thể bị “làm cho buồn”. Phao-lô đặt mệnh lệnh này giữa bối cảnh về tội lỗi trong lời nói và thái độ. Khi các thành viên trong Thân Thể Đấng Christ nói dối nhau, cay đắng, giận dữ, rủa sả hay dùng lời nói độc ác, chúng ta không chỉ đang vi phạm lời Chúa; chúng ta đang trực tiếp làm tổn thương Đấng đang ngự trong lòng mình.
Đức Thánh Linh là “ấn chứng” cho ngày cứu chuộc, vì vậy mỗi lời nói độc ác hay thái độ cay đắng đều xúc phạm trực tiếp đến Danh Thánh của Ngài và sự thánh khiết mà Ngài đang xây dựng trong chúng ta. Nhận biết Danh Chúa là nhận biết rằng chúng ta đang sống trong một mối tương giao mật thiết với Đức Thánh Linh, nơi mỗi hành vi của chúng ta đều tác động đến trái tim Ngài.
Nhận Biết Ngài Là Đấng “Thánh”
Không giống như các tà linh ở Ê-phê-sô thường dung túng hoặc xúi giục con người làm điều bậy bạ, Danh của Ngài là Đức Thánh Linh (The Holy Spirit). Ngài khao khát sự thánh khiết. Công tác của Ngài trong Hội Thánh không chỉ là ban quyền năng làm phép lạ, mà cốt lõi là thánh hóa Thân Thể Đấng Christ. Ngài không thỏa hiệp với tội lỗi. Bất cứ điều gì ô uế, gian dâm, tham lam hay dối trá đều đi ngược lại với bản tính của Ngài. Sự hiệp nhất mà Ngài kiến tạo không phải là một sự thỏa hiệp, mà là sự hiệp nhất trong lẽ thật và sự thánh khiết.
Nhận Biết Ngài Là Vinh Quang Hiện Diện
Dưới thời Cựu Ước, vinh quang của Đức Chúa Trời từng giáng xuống lấp đầy Đền thờ vật lý bằng gạch đá tại Giê-ru-sa-lem (2 Sử Ký 5:13-14). Ngày nay, chúng ta nhận biết rằng Hội Thánh—gồm những con người bằng xương bằng thịt—chính là Đền thờ mới của Đức Chúa Trời. Đức Thánh Linh chính là vinh quang hiện diện đó. Ngài lấp đầy cộng đồng Cơ Đốc, biến những tội nhân từng đáng chết trở thành Nơi Ngự Trị Thánh của Vua vũ trụ.
Khái niệm “đầy dẫy Thánh Linh” thường bị hiểu lầm là một trạng thái ngây ngất. Cụm từ “được đầy dẫy Thánh Linh” mang một ý nghĩa thần học vô cùng phong phú, bao hàm trọn vẹn cả hai khía cạnh. Thứ nhất, Thánh Linh chính là nội dung mà các Cơ Đốc nhân được nhận/lấp đầy, mang theo sự đầy trọn vinh hiển của Đức Chúa Trời Ba Ngôi (Ê-phê-sô 3:19). Thứ hai, và cũng là điểm mà Sứ đồ Phao-lô muốn nhấn mạnh trong mạch văn 5:18, Thánh Linh là phương tiện (tác nhân chủ động) thực hiện sự lấp đầy đó.[1] Đức Thánh Linh không bao giờ bị loại trừ khỏi vị trí là nội dung của sự ban cho thiêng liêng, nhưng chính công tác tể trị liên tục của Ngài với tư cách là phương tiện mới dẫn đến sự biến đổi đời sống.
Các câu 19–21 sau đó trình bày những kết quả của việc một người được đầy dẫy Thánh Linh trông như thế nào. Sứ đồ Phao-lô dùng 5 phân từ trong tiếng Hy Lạp để mô tả kết quả—chứ không phải phương pháp để đạt được—của một đời sống đầy dẫy Thánh Linh:[2]
“Hãy lấy ca-vịnh, thơ-thánh, và bài hát thiêng-liêng mà (1) đối-đáp cùng nhau, và hết lòng (2) hát mừng [và] (3) ngợi-khen Chúa. Hãy thường thường nhân danh Đức Chúa Jêsus-Christ chúng ta, vì mọi sự (4) tạ ơn Đức Chúa Trời, là Cha chúng ta. Hãy kính-sợ Đấng Christ mà (5) thuận-phục nhau.”
Đáng chú ý, “thuận phục nhau” (21) chính là đỉnh cao của nếp sống thuộc linh, khía cạnh cốt lõi của sự hiệp một, làm tiêu đề cho toàn bộ các mối quan hệ gia đình và xã hội sau đó. Một người đầy dẫy Thánh Linh được chứng thực rõ nhất qua sự khiêm nhu và khả năng hiệp một trong các mối quan hệ thực tế, chứ không phải qua những cảm xúc hay sự phô trương cá nhân. Đầy dẫy Thánh Linh không phải là bạn có thêm “nhiều Thánh Linh hơn”, mà là Thánh Linh có quyền tể trị nhiều hơn trên mọi phương diện đời sống bạn, bắt đầu từ sự phục tùng trong gia đình vì kính sợ Đấng Christ.
4. Bước Đi Bởi Thánh Linh
Biết rằng “Chỉ có Một Thánh Linh” không phải để chúng ta tranh luận về thần học, mà để biến đổi cách chúng ta sống hằng ngày.
Dù sống trong thời đại công nghệ, tâm thức của người Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tư duy tâm linh đa thần (cúng sao giải hạn, xem ngày giờ, phong thủy, tin vào vong linh). Lời Chúa kêu gọi chúng ta bước ra khỏi sự pha trộn tôn giáo này. Là Cơ Đốc nhân, bạn không thể vừa xưng nhận “Một Thánh Linh” vào Chúa Nhật, vừa tìm kiếm sự bình an từ các thuật phong thủy hay bói toán vào ngày thường. Đức Thánh Linh đòi hỏi sự độc tôn. Ngài đủ quyền năng để bảo vệ bạn khỏi mọi sự tấn công của thế giới tối tăm.
Đồng thời, Lời Chúa cũng chạm đến những cá nhân tự mãn, cho rằng mình có thể sống đời sống Cơ Đốc mà không cần đến anh em. Thánh Linh là Thánh Linh của Một Thân Thể. Nếu bạn tách mình khỏi Hội Thánh, bạn đang tự cắt đứt mình khỏi môi trường mà Thánh Linh đang vận hành mạnh mẽ nhất—nơi ngự của Đức Chúa Trời trong Đức Thánh Linh.
“Hãy Đầy Dẫy Đức Thánh Linh”
Làm thế nào để duy trì sự hiệp nhất và sống thánh khiết? Phao-lô đưa ra giải pháp duy nhất: “Đừng say rượu… nhưng phải đầy dẫy Đức Thánh Linh” (Ê-phê-sô 5:18). Say rượu là hình ảnh của việc trao quyền kiểm soát bản thân cho một chất kích thích, đánh mất lý trí, dẫn đến sự buông tuồng và bại hoại. Ngược lại, “đầy dẫy Thánh Linh” tuyệt đối không phải là một trạng thái mất kiểm soát hay triệt tiêu ý chí tự do mà Đức Chúa Trời đã ban tặng. Đó là sự tự nguyện đầu phục! Bạn phải dùng chính ý chí tự do của mình để chủ động nhường ngôi, trao quyền kiểm soát tâm trí, cảm xúc và hành động cho Chúa.
Bạn không thể giữ được “dây hòa bình” bằng sức mạnh của ý chí xác thịt. Khi đối diện với tội lỗi, khi bị tổn thương trong Hội Thánh, xác thịt sẽ xúi giục bạn chia rẽ, nói hành hoặc trả đũa. Chỉ khi bạn dùng ý chí tự do để nhường chỗ cho Thánh Linh hành động, Ngài mới đầy dẫy trong bạn “sự khiêm nhường, mềm mại, nhẫn nhục” (4:2) để tha thứ và duy trì sự hiệp một.
Hơi Thở Của Sự Thờ Phượng và Phục Vụ
Hơi thở của nếp sống mới được thể hiện sống động nhất khi cộng đồng nhóm lại. Phao-lô hướng dẫn cách chúng ta thực hành sự “đầy dẫy Thánh Linh” qua các việc lành cụ thể (Ê-phê-sô 5:19-21):
Cùng nhau ca hát: Dùng ca vịnh, thơ thánh, bài hát thiêng liêng để khích lệ nhau. Sự thờ phượng chung chính là môi trường thu hút sự hiện diện của Thánh Linh.
Tạ ơn không ngừng: Một người để Thánh Linh ngự trị sẽ nhận ra mọi sự đều là ân điển, từ đó luôn thốt lên lời tạ ơn Đức Chúa Trời thay vì oán trách hay phàn nàn.
Thuận phục lẫn nhau: Đập tan cái tôi kiêu ngạo. Khi Đức Thánh Linh ngự trị, Ngài sẽ hạ bệ tính ích kỷ để chúng ta sẵn sàng phục vụ, nhường nhịn và thuận phục anh chị em mình trong sự kính sợ Đấng Christ. Một người đầu phục Đức Chúa Trời tất yếu sẽ thuận phục anh em!
Lời Kết
Không có hơi thở, một cơ thể dù tráng kiện đến đâu cũng chỉ là một thi thể chết. Không có Đức Thánh Linh, Hội Thánh tổ chức hoàn hảo đến đâu, cũng chỉ là một vỏ bọc tôn giáo vô hồn.
Cảm tạ Chúa vì Ngài không để chúng ta phải tự mình gồng gánh nếp sống đạo. Ngài đã ban chính Thánh Linh của Ngài làm Hơi Thở Sự Sống cho chúng ta. “Một Thánh Linh” ấy đang hành động để phá vỡ mọi sự ích kỷ, dập tắt mọi oán hờn, và liên kết chúng ta lại trong sự bình an.
Xin hãy tiếp tục dùng ý chí tự do của bạn để hít thở bầu không khí ân điển này mỗi ngày. Hãy tự nguyện để Đức Thánh Linh đầy dẫy trọn vẹn tâm hồn bạn, để qua bạn và qua Hội Thánh, thế giới tăm tối này sẽ cảm nhận được sức sống quyền năng của vương quốc Đức Chúa Trời!
Tài Liệu Tham Khảo
[1] Benjamin L. Merkle, United to Christ, Walking in the Spirit: A Theology of Ephesians, ed. Thomas R. Schreiner and Brian S. Rosner, New Testament Theology (Wheaton, IL: Crossway, 2022), 85.
[2] Harold W. Hoehner, Ephesians: An Exegetical Commentary (Grand Rapids, MI: Baker Academic, 2002), 706–707.