Lu-ca, tác giả của các sách Lu-ca và Công Vụ Các Sứ Đồ trong Tân Ước, vốn là một thầy thuốc am tường chuyên môn. Các tác phẩm của ông thể hiện sự am hiểu sâu sắc về ngôn ngữ chuyên ngành của các trường y khoa Hy Lạp ở Tiểu Á.
Trong bốn tác giả sách Phúc Âm, chỉ có Lu-ca gọi sự đau khổ của Chúa Giê-su là “sự thống khổ” (agonia). Chính vì nỗi thống khổ về những điều sắp xảy ra mà chúng ta biết được trong lời cầu nguyện của Ngài tại vườn Ghết-sê-ma-nê: “Mồ hôi của Ngài như những giọt máu lớn rơi xuống đất” (Lu-ca 22:44).[1] Chỉ có Lu-ca đề cập đến mồ hôi (idros) của Chúa Giê-su — một thuật ngữ được sử dụng rất nhiều trong y khoa. Và cũng chỉ có Lu-ca miêu tả mồ hôi của Chúa Giê-su gồm những giọt máu lớn đặc quánh (thromboi haimatos) — một tình trạng bệnh lý hiếm gặp từng được cả Aristotle và Theophrastus ghi nhận.[2] Thuật ngữ Hy Lạp thromboi (gốc từ của thrombus, thrombin) dùng để chỉ cục máu đông.[3] Học giả Kinh Thánh Richard Lenski bình luận: “‘Như cục máu đông,’ thromboi, có nghĩa là máu hòa lẫn với mồ hôi và làm đặc các giọt mồ hôi lại, khiến chúng rơi xuống đất thành từng cục nhỏ chứ không chỉ làm vấy bẩn da.”[4]
1. Ngữ Nghĩa Hy Lạp Và Thuật Ngữ Y Khoa Của Bác Sĩ Lu-ca
Từ Hy Lạp hosei (“như thể”) dùng để chỉ tình trạng thực tế của chất dịch, chứ không phải một phép so sánh bóng bẩy, như học giả Hy Lạp Henry Alford đã nhận xét:
“Ý định của tác giả Phúc Âm dường như rất rõ ràng là muốn truyền đạt ý niệm rằng mồ hôi có màu sắc và tính chất giống như những giọt máu đậm đặc — vì tôi hiểu hosei ở đây nhằm phân biệt những giọt mồ hôi màu máu với máu nguyên chất… Cho rằng nó chỉ rơi xuống ‘nhanh như’ hay ‘lớn như’ những giọt máu là làm mất đi sức mạnh của câu văn, và khiến việc thêm từ haimatos (máu) trở nên thừa thãi vô lý.”[5]
Chúng ta có thể kết luận một cách hoàn toàn chính đáng rằng thuật ngữ mà bác sĩ Lu-ca sử dụng để chỉ sự đau khổ tâm lý cực độ mà Chúa Giê-su trải qua cần được hiểu theo nghĩa thực tế: Mồ hôi của Chúa Giê-su đã thực sự hòa lẫn máu do áp lực quá lớn.[6]
2. Bằng Chứng Y Học Hiện Đại Về Chứng Tiết Mồ Hôi Máu (Hematidrosis)
Một cuộc khảo cứu kỹ lưỡng trong y văn chứng minh rằng tình trạng này, mặc dù hiếm gặp, nhưng hoàn toàn có thật trong y khoa. Thường được gọi là chứng đổ mồ hôi máu (hematidrosis),[7] tình trạng này dẫn đến việc bài tiết máu hoặc hồng cầu qua các tuyến mồ hôi. Trong điều kiện căng thẳng cảm xúc và áp lực tâm lý tột độ, các mạng lưới mao mạch li ti bao quanh tuyến mồ hôi có thể bị vỡ,[8] khiến máu thấm vào tuyến và hòa lẫn với mồ hôi tiết ra ngoài.[9]
Trong một công trình nghiên cứu tổng hợp 76 ca lâm sàng mắc chứng hematidrosis, nguyên nhân hàng đầu được xác định chính là “nỗi sợ hãi tột cùng” và “sự căng thẳng nội tâm mãnh liệt”.[10] Mặc dù lượng máu mất qua mồ hôi thường không nhiều, nhưng hiện tượng này làm cho lớp da của bệnh nhân trở nên cực kỳ mỏng manh, mẫn cảm và đau rát dữ dội,[11] điều này khiến những đòn roi tra tấn và sỉ nhục về thể xác mà Đấng Christ phải gánh chịu ngay sau đó càng trở nên đau đớn khủng khiếp hơn gấp bội phần.
3. Nỗi Thống Khổ Chuộc Tội Bắt Đầu Từ Trước Thập Tự Giá
Từ những chi tiết y học xác thực này, chúng ta nhận thấy rằng ngay từ trước khi bước lên Thập Tự Giá tại đồi Gô-gô-tha, Chúa Giê-su đã phải gánh chịu nỗi thống khổ vượt quá sức chịu đựng của con người bình thường. Ý thức sâu sắc của Ngài về sự gớm ghiếc của tội lỗi nhân loại, sự chia cách khủng khiếp với Đức Chúa Cha khi phải mang lấy án phạt đền tội, và chén đắng của sự cứu chuộc đã làm cho sự thống khổ của Đấng Christ tại Ghết-sê-ma-nê vượt lên trên mọi sự thấu hiểu của loài người.
Chú Thích Cuối
[1] Lu-ca 22:43–44 là phân đoạn có giá trị lịch sử và cổ xưa sâu sắc, phản ánh chân thực biến cố trong cuộc đời của Đấng Christ. Xem Bruce Metzger (1975), Chú giải văn bản về Tân Ước tiếng Hy Lạp (London: United Bible Societies), tr. 177.
[2] William K. Hobart (1882), Ngôn ngữ y học của Thánh Lu-ca (Grand Rapids, MI: Baker, tái bản 1954), tr. 80–84.
[3] W. Robertson Nicoll, ed. (no date), The Expositor’s Greek Testament (Grand Rapids, MI: Eerdmans), 1:631; M.R. Vincent (1887), Word Studies in the New Testament (Grand Rapids, MI: Eerdmans, 1946), 1:425.
[4] R.C.H. Lenski (1961), Giải thích Phúc Âm Thánh Lu-ca (Minneapolis, MN: Augsburg), tr. 1077.
[5] Henry Alford (1874), Kinh Thánh Hy Lạp của Alford (Grand Rapids, MI: Baker, tái bản 1980), 1:648; so sánh A.T. Robertson (1934), Ngữ pháp Kinh Thánh Hy Lạp Tân Ước (Nashville, TN: Broadman Press), tr. 1140.
[6] So sánh A.T. Robertson (1930), Hình ảnh từ ngữ trong Tân Ước (Grand Rapids, MI: Baker), 2:272.
[7] A.C. Allen (1967), Da: Chuyên luận lâm sàng bệnh lý (New York: Grune and Stratton), tr. 745–747; “Chứng đổ mồ hôi máu” (2002), Từ điển Y học minh họa Dorland, tr. 832.
[8] R. Lumpkin (1978), “Sự đau khổ về thể xác của Đấng Christ”, Tạp chí Hiệp hội Y khoa Alabama, 47:8–10.
[9] Xem R.L. Sutton, Jr. (1956), Bệnh về da (St. Louis, MO: Mosby College Publishing), tr. 1393–1394.
[10] J.E. Holoubek và A.B. Holoubek (1996), “Máu, Mồ hôi và Nỗi sợ hãi: Phân loại bệnh Hematidrosis,” Tạp chí Y học, 27[3-4]:115–133; J. Manonukul, W. Wisuthsarewong, et al. (2008), “Hematidrosis: Một báo cáo trường hợp với các nghiên cứu mô học toàn diện,” Tạp chí Da liễu Hoa Kỳ, 30[2]:135–139.
[11] P. Barbet (1953), Một bác sĩ tại đồi Gô-gô-tha: Cuộc khổ nạn của Chúa Giê-su Christ được mô tả bởi một bác sĩ phẫu thuật (Garden City, NY: Doubleday Image Books), tr. 74–75.